Οι αριθμοί στην Αρχαία Ελλάδα δεν είχαν καμία σχέση με αυτους που ξέρουμε σήμερα

Φανταστείτε έναν κόσμο όπου τα μαθηματικά δεν γίνονταν με αριθμούς όπως τους ξέρουμε σήμερα, αλλά με γράμματα. Αυτός ήταν ο κόσμος των αρχαίων Ελλήνων, που ανέπτυξαν ένα σύστημα αρίθμησης μοναδικό και εντελώς διαφορετικό από το δεκαδικό που χρησιμοποιούμε σήμερα. Οι αριθμοί τους δεν ήταν απλώς σύμβολα – ήταν μέρος της ίδιας της γλώσσας τους.

Το ελληνικό αριθμητικό σύστημα αναπτύχθηκε πολύ πριν την εμφάνιση των αραβικών αριθμών 1, 2, 3, που κυριαρχούν σήμερα. Αντί για ξεχωριστά ψηφία, οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποίησαν τα γράμματα του αλφαβήτου τους. Έτσι, το “α” αντιπροσώπευε το 1, το “β” το 2, το “γ” το 3 και ούτω καθεξής. Όμως, για να καλύψουν μεγαλύτερους αριθμούς, έπρεπε να κάνουν κάποιες ευφυείς προσαρμογές.

Το σύστημα των ελληνικών αριθμών
Το σύστημα βασιζόταν σε 27 γράμματα: τα 24 του ελληνικού αλφαβήτου συν τρία παλαιότερα που είχαν ήδη βγει εκτός χρήσης – το δίγαμμα (ϝ) για το 6, το κόππα (Ϟ) για το 90 και το σαμπί (ϡ) για το 900. Τα πρώτα 9 γράμματα αντιπροσώπευαν τις μονάδες (1-9), τα επόμενα τις δεκάδες (10-90) και τα τελευταία τις εκατοντάδες (100-900).

Για να δηλωθεί ότι ένα γράμμα ήταν αριθμός και όχι μέρος μιας λέξης, τοποθετούσαν μια ειδική κεραία (ʹ) πάνω δεξιά. Έτσι, το “αʹ” ήταν το 1, το “βʹ” το 2 και το “γʹ” το 3. Αντίστοιχα, οι αριθμοί άνω των 1.000 σημειώνονταν με την ίδια λογική, αλλά με μια μικρή γραμμή κάτω αριστερά (͵). Για παράδειγμα, το “͵α” ήταν το 1.000 και το “͵β” το 2.000.

Για ακόμη μεγαλύτερους αριθμούς, οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν τον όρο “μυριάς”, που σήμαινε 10.000. Έτσι, το “Μ͵α” αντιπροσώπευε 10.000, το “Μ͵β” 20.000 και ούτω καθεξής. Ο Διόφαντος, ένας από τους μεγαλύτερους μαθηματικούς της αρχαιότητας, τελειοποίησε τη χρήση αυτού του συστήματος, επιτρέποντας τον εύκολο υπολογισμό μεγάλων αριθμών.

Υπολογισμοί και εφαρμογές
Παρά την απλότητά του, το ελληνικό αριθμητικό σύστημα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για πολύπλοκους υπολογισμούς. Ο Αρχιμήδης, για παράδειγμα, το χρησιμοποίησε στο έργο του Ψαμμίτης, όπου υπολόγισε τον αριθμό των κόκκων άμμου που θα γέμιζαν το σύμπαν!

Το σύστημα χρησιμοποιήθηκε για αιώνες, ακόμη και στη βυζαντινή περίοδο, και επέζησε μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα ως τρόπος αρίθμησης κεφαλαίων σε βιβλία και δυναστικών ονομάτων.

Αν και σήμερα έχουμε τα αραβικά ψηφία, το ελληνικό αριθμητικό σύστημα αποδεικνύει για άλλη μια φορά την εξαιρετική μαθηματική σκέψη των αρχαίων Ελλήνων. Ενσωματώνοντας τους αριθμούς στο ίδιο τους το αλφάβητο, κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα σύστημα τόσο πρακτικό όσο και κομψό.