Η φάρσα που έκανε ο Μακιαβέλι στους καλόγερους στο μοναστήρι που έμενε, έπαιζε με τα νεύρα τους

Ήταν τα χρόνια της εξορίας για τον Νικολό Μακιαβέλι. Κατηγορημένος για συνωμοσία, βασανισμένος και τελικά ελεύθερος, αλλά αποκλεισμένος από τη δημόσια ζωή, ο άνθρωπος που θα έγραφε τον πιο διαβόητο πολιτικό οδηγό όλων των εποχών βρέθηκε να ζει σε ένα μοναστήρι. Αντί να σχεδιάζει διπλωματικά πραξικοπήματα, κατέληξε να κοιτά τους τοίχους και να πλήττει. Αλλά ο Μακιαβέλι ήταν Μακιαβέλι – και βαριόταν με στιλ.

Μη έχοντας τίποτα άλλο να κάνει, επινόησε μια φάρσα που ταιριάζει σε κάποιον με τον εγκέφαλό του. Έστελνε γράμματα στον ηγούμενο του μοναστηριού, δίνοντάς του εντολές να στέλνει κούριερ με φουσκωμένους φακέλους γεμάτους… άδεια χαρτιά. Οι εντολές ήταν επίσημες, με υπογραφές, σφραγίδες και επιτακτικούς τόνους. Ο αγγελιαφόρος έτρεχε. Οι καλόγεροι έτρεχαν από πίσω, βγάζοντας τα μάτια τους να μαντέψουν τι σπουδαίο συμβαίνει.

Κάθε φορά που έφτανε ο φάκελος, η φαντασία τους οργίαζε. Ήταν μήπως μήνυμα από τη Ρώμη; Από τον Πάπα; Από ξένους διπλωμάτες; Κάποιο μυστικό σχέδιο για να χτυπηθούν οι Λουθηρανοί; Ο Μακιαβέλι καθόταν στο κελί του και γελούσε σιωπηλά. Οι φάκελοι, φυσικά, δεν περιείχαν τίποτα. Κενά φύλλα χαρτιού. Καμιά φορά ούτε αυτά. Μόνο νεύρα, παράνοια και κουβέντες στους διαδρόμους.

Ήταν μια φάρσα που κρατούσε εβδομάδες. Οι καλόγεροι είχαν φτάσει να παρακολουθούν ο ένας τον άλλο. Υποψίες για συνωμοσία, φόβος για προδοσία, ψίθυροι πίσω από πόρτες. Ο Μακιαβέλι έβλεπε όλο το σενάριο του «Ηγεμόνα» να ζωντανεύει σε μικρογραφία: εξουσία χωρίς εξουσία, φόβος χωρίς λόγο, η εντύπωση της πληροφορίας ισχυρότερη από την πληροφορία την ίδια.

Όταν τελικά η φάρσα τελείωσε, δεν την ομολόγησε. Την άφησε να αιωρείται, όπως άφηνε πάντα τις ιδέες του. Οι καλόγεροι δεν έμαθαν ποτέ τι ήταν μέσα στους φακέλους. Εκτός ίσως από εκείνον που είχε γράψει: «Το να παίζεις με τις υποψίες των άλλων είναι πιο διασκεδαστικό από το να είσαι ο πιο ισχυρός άνθρωπος του κόσμου.»