Η λεπτομέρεια για τον Άρη στα Ταξίδια του Γκιούλιβερ που φαινόταν αστεία, αλλά 151 χρόνια μετά επιβεβαιώθηκε – και ακόμα ξύνουν το κεφάλι τους οι επιστήμονες

Το 1726, ο Τζόναθαν Σουίφτ δημοσίευσε το Ταξίδια του Γκιούλιβερ, μια σάτιρα που γελοιοποιούσε τις πολιτικές και επιστημονικές ελίτ της εποχής του. Μέσα στην ιστορία, ο Γκιούλιβερ φτάνει σε ένα παράξενο ιπτάμενο νησί, τη Λαπούτα, όπου οι κάτοικοί του είναι αφοσιωμένοι στην αστρονομία και τα μαθηματικά. Εκεί, οι επιστήμονες της Λαπούτα ισχυρίζονται πως έχουν ανακαλύψει δύο μικρά φεγγάρια να περιστρέφονται γύρω από τον Άρη.

Εκείνη την εποχή, αυτό ακουγόταν αστείο. Κανένα τηλεσκόπιο δεν είχε καταγράψει δορυφόρους γύρω από τον Άρη. Ο Σουίφτ το έβαλε στο βιβλίο του ως μια υπερβολή που διακωμωδούσε τους ψευτο-επιστήμονες της εποχής. Κι όμως, το 1877, 151 χρόνια αργότερα, ο αστρονόμος Άσαφ Χολ ανακάλυψε ότι ο Άρης έχει πράγματι δύο φεγγάρια: τον Φόβο και τον Δείμο.

Αυτό από μόνο του θα μπορούσε να είναι μια απλή σύμπτωση, όμως οι λεπτομέρειες που είχε δώσει ο Σουίφτ είναι σχεδόν τρομακτικά κοντά στην πραγματικότητα. Στο βιβλίο του, οι Λαπουτιανοί αστρονόμοι λένε ότι:

Ο ένας δορυφόρος βρίσκεται σε απόσταση τριών διαμέτρων του Άρη και κάνει μία πλήρη περιφορά σε 10 ώρες.
Ο άλλος είναι στα πέντε διαμέτρων και περιστρέφεται γύρω από τον Άρη σε 21,5 ώρες.
Τα πραγματικά δεδομένα:

Ο Φόβος: Βρίσκεται στα 1,4 διαμέτρων του Άρη και ολοκληρώνει μια τροχιά σε 7,6 ώρες.
Ο Δείμος: Βρίσκεται στα 6,9 διαμέτρων και κάνει μία πλήρη περιφορά σε 30,3 ώρες.
Οι αριθμοί δεν είναι απόλυτα ακριβείς, αλλά είναι εντυπωσιακά κοντά για μια εποχή όπου κανείς δεν γνώριζε την ύπαρξη αυτών των δορυφόρων. Οι επιστήμονες ακόμα αναρωτιούνται: πώς το ήξερε ο Σουίφτ;

Μια θεωρία είναι ότι απλώς έκανε μια λογική εικασία. Ο Ιταλός αστρονόμος Τζοβάνι Κασσίνι και ο Κέπλερ είχαν υποθέσει πως, αφού η Γη έχει ένα φεγγάρι και ο Δίας τέσσερα γνωστά τότε, ίσως ο Άρης να έχει δύο. Όμως, αυτή ήταν μια θεωρητική εικασία, και οι τροχιακές λεπτομέρειες που έδωσε ο Σουίφτ παραμένουν μυστήριο. Άλλοι λένε πως πρόκειται για την πιο εντυπωσιακή σύμπτωση στην ιστορία της επιστήμης και της λογοτεχνίας.

Ό,τι κι αν ισχύει, το γεγονός παραμένει: μια φανταστική σάτιρα του 18ου αιώνα προέβλεψε με ακρίβεια κάτι που η επιστήμη θα επιβεβαίωνε σχεδόν δύο αιώνες αργότερα. Και αυτό είναι ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια της αστρονομίας που συνεχίζει να κάνει τους επιστήμονες να ξύνουν το κεφάλι τους.