Οι μοναχοί που έτρωγαν 6.000 θερμίδες τη μέρα, 4 λίτρα μπύρα και 2,5 κιλά ψωμί

Το καθημερινό τραπέζι ενός μοναχού στο μεσαιωνικό Westminster Abbey δεν είχε τίποτα το ασκητικό. Στην πραγματικότητα, έμοιαζε περισσότερο με βασιλικό συμπόσιο. Η μέση ημερήσια κατανάλωση ενός μοναχού έφτανε τις 6.000 θερμίδες. Το «πρωινό» περιλάμβανε ψωμί από σιτάρι, χυλό από βρώμη ή σιτάρι, αυγά, και φυσικά… ένα λίτρο μπύρας για να ξεκινήσει σωστά η μέρα. Δεν ήταν επιλογή πολυτέλειας — το νερό θεωρούνταν επικίνδυνο.

Στις ημέρες «νηστείας», που υποτίθεται ότι ήταν μέρες εγκράτειας, η κατανάλωση έπεφτε μόλις στις 4.500 θερμίδες. Το κρέας απουσίαζε, αλλά στη θέση του υπήρχαν ψάρια, παχύρρευστοι χυλοί, αυγά, τυρί και κρασί. Ορισμένες μέρες επέτρεπαν και δύο διαφορετικά είδη ψαριού σε ένα μόνο γεύμα. Δεν ήταν σπάνιο ένας μοναχός να καταναλώσει 5 αυγά και 2 κιλά ψάρι σε μια τέτοια «νηστεία».

Η μπύρα ήταν πανταχού παρούσα. Ένας μέσος μοναχός έπινε καθημερινά γύρω στα 4 λίτρα. Ήταν αραιή, με χαμηλό αλκοόλ, αλλά γεμάτη θερμίδες, πρωτεΐνες και ίνες — ιδανική για να αντικαταστήσει την επισφαλή κατανάλωση νερού. Μαζί με την μπύρα, κατανάλωναν και περίπου 300 ml κρασί κάθε μέρα. Το κρασί ήταν πιο ακριβό και προοριζόταν κυρίως για τους ανώτερους.

Το πιο σοκαριστικό στοιχείο όμως ίσως ήταν η ποσότητα του ψωμιού: 2,5 κιλά ημερησίως, ανά άτομο. Ήταν ο βασικός υδατάνθρακας κάθε γεύματος, και υπήρχε σε κάθε μορφή: καρβέλια, πίτες, παξιμάδια και χυλοί. Μαζί με το κρέας ή το ψάρι, η δίαιτα ενός μοναχού θύμιζε πιο πολύ γιορτινό τραπέζι παρά μοναστική λιτότητα.

Αρχεία και αρχαιολογικά ευρήματα αποκαλύπτουν ότι πολλοί μοναχοί του μεσαίωνα παρουσίαζαν συμπτώματα παχυσαρκίας, ουρικής αρθρίτιδας και καρδιολογικών προβλημάτων. Ίσως δεν προκαλεί έκπληξη: το μοναστήρι λειτουργούσε σαν αυτάρκης κοινότητα και είχε πρόσβαση σε τρόφιμα, μπύρα, τυροκομεία και αμπέλια — πολύ πριν οι υπόλοιποι ζούσαν με χυλούς από βελανίδια και αλατισμένη ρέγγα.

Η διατροφή αυτή δεν ήταν μόνο θέμα παράδοσης αλλά και ιεραρχίας. Οι ανώτεροι μοναχοί έτρωγαν πιο πλούσια, συχνά με δύο πλήρη γεύματα την ημέρα και έξτρα «σνακ» στο μεταξύ. Οι απλοί εργάτες μοναχοί, ωστόσο, είχαν περιορισμένες μερίδες — παρότι και πάλι έπαιρναν περισσότερες θερμίδες απ’ ό,τι θα θεωρούσαμε φυσιολογικό σήμερα.

Στην πράξη, οι μοναχοί του Westminster και άλλων μεγάλων μοναστηριών της Αγγλίας δεν έζησαν όπως ο Άγιος Αντώνιος στην έρημο. Ζούσαν σαν μικροί άρχοντες — και πέθαιναν από τις ίδιες ασθένειες με αυτούς.