Οι πολυκατοικίες που έχουν διαφορετική είσοδο για τους φτωχούς και διαφορετική για τους πλούσιους

Η πρακτική των «poor doors» — ξεχωριστές εισόδους σε πολυκατοικίες για τους ενοίκους με χαμηλότερο εισόδημα, ώστε να μην συναντιούνται με τους πλούσιους — άρχισε να γίνεται γνωστή στα μέσα της δεκαετίας του 2010, κυρίως σε μεγαλουπόλεις όπως το Λονδίνο και η Νέα Υόρκη. Ο όρος έγινε ευρέως γνωστός γύρω στο 2013-2014, όταν η κοινή γνώμη αντιλήφθηκε ότι αρκετά πολυτελή κτίρια κατοικιών εφαρμόζουν αυτή τη διάκριση στην πρόσβαση.

Η βασική ιδέα πίσω από τα «poor doors» ήταν η διαχωρισμένη διαχείριση και πρόσβαση μεταξύ των κατοίκων που αγόραζαν ή νοίκιαζαν τα ακριβά διαμερίσματα και αυτών που έμεναν στα «affordable housing» — δηλαδή τις κατοικίες χαμηλότερου κόστους που συχνά περιλαμβάνονται στην ίδια πολυκατοικία λόγω νόμων κοινωνικής κατοικίας και αστικής ανάπλασης.

Τα πρώτα μεγάλα κτίρια με «poor doors» στο Λονδίνο έγιναν αντικείμενο σφοδρών διαμαρτυριών και καταγγελιών το 2013, με τα ΜΜΕ να αναδεικνύουν τη σαφή κοινωνική διάκριση και τον στιγματισμό των φτωχότερων ενοίκων. Ο σχετικός σάλος ώθησε τις δημοτικές αρχές σε αρκετές περιοχές να εξετάσουν την απαγόρευση αυτής της πρακτικής.

Στη Νέα Υόρκη, η κατάσταση ήταν παρόμοια, με τα «poor doors» να χρησιμοποιούνται σε πολυκατοικίες που συνδύαζαν πολυτελή διαμερίσματα και προγράμματα κατοικίας χαμηλού κόστους. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η ύπαρξη ξεχωριστών εισόδων ενισχύει τον κοινωνικό διαχωρισμό, την αποξένωση και τα αισθήματα ντροπής στους φτωχούς κατοίκους.

Παρά τον αντίκτυπο και τις συζητήσεις, τα «poor doors» δεν έχουν εξαλειφθεί πλήρως. Σε κάποιες πόλεις έχουν θεσπιστεί νόμοι που απαγορεύουν ή περιορίζουν την πρακτική, ενώ σε άλλες συνεχίζουν να εφαρμόζονται λόγω οικονομικών και νομικών κενών.

Οι πολεοδόμοι και κοινωνιολόγοι που αντιτίθενται στην πρακτική τονίζουν πως η αρχιτεκτονική και ο σχεδιασμός κατοικιών δεν πρέπει να γίνονται όπλα κοινωνικού αποκλεισμού, αλλά μέσα για ενσωμάτωση και ισότητα. Οι «poor doors» θεωρούνται σύμβολο μιας κοινωνίας που χωρίζει τους ανθρώπους ακόμα και μέσα στον ίδιο χώρο.

Η συζήτηση για την κοινωνική κατοικία, την αστική ανάπλαση και την ισότητα στην πρόσβαση σε δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες συνεχίζεται και είναι πιο επίκαιρη από ποτέ, ειδικά σε περιόδους οικονομικής κρίσης και αυξανόμενων κοινωνικών ανισοτήτων.