Η πολιτεία της Αμερικής που έχει λιγότερο πληθυσμό από τη Θεσσαλονίκη

Το Ουαϊόμινγκ δεν είναι απλώς η λιγότερο κατοικημένη πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών. Είναι ένα γεωγραφικό παράδοξο, ένας τεράστιος χώρος με ελάχιστους ανθρώπους. Σε έκταση, είναι μεγαλύτερο από την Ελλάδα. Σε πληθυσμό, δεν ξεπερνά το ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης. Αν σε κάποιον έλεγες πως μια ελληνική πόλη ξεπερνά σε πληθυσμό μια ολόκληρη αμερικανική πολιτεία, δύσκολα θα το πίστευε. Κι όμως, το Ουαϊόμινγκ είναι η ζωντανή απόδειξη πως στην Αμερική δεν είναι όλα τεράστια και γεμάτα φώτα.

Η ιστορία του Ουαϊόμινγκ εξηγεί πολλά. Πριν γίνει πολιτεία το 1890, ήταν ένας αχανής τόπος που οι Ευρωπαίοι άποικοι απέφευγαν. Ήταν ο «κακός τόπος» για πολλούς ιθαγενείς πληθυσμούς, γεμάτος ορεινά περάσματα, ανεμοδαρμένες πεδιάδες και σκληρούς χειμώνες. Όταν τελικά χαράχτηκαν οι πρώτοι σιδηρόδρομοι, η πολιτεία απέκτησε στρατηγική σημασία, αλλά ποτέ δεν προσέλκυσε μαζικά κύματα μεταναστών όπως η Καλιφόρνια ή η Νέα Υόρκη. Οι περισσότεροι προτιμούσαν να περάσουν από το Ουαϊόμινγκ, όχι να μείνουν.

Η γεωγραφία του παίζει επίσης καθοριστικό ρόλο. Βρίσκεται μακριά από μεγάλα αστικά κέντρα, δεν έχει μεγάλη πρόσβαση σε θάλασσα και δεν προσφέρει τη δυναμική οικονομίας που έχουν άλλες πολιτείες. Αν και είναι πλούσιο σε φυσικούς πόρους – κάρβουνο, πετρέλαιο, φυσικό αέριο – οι βιομηχανίες αυτές είναι εξειδικευμένες και απαιτούν περιορισμένο εργατικό δυναμικό. Δεν δημιουργούν πόλεις. Δημιουργούν μικρές κοινότητες με εργάτες, και μετά… σιωπή.

Το ίδιο το κράτος προσπάθησε να αναδείξει την πολιτεία του Ουαϊόμινγκ μέσα από τα εθνικά πάρκα. Το Γέλοουστοουν είναι το πιο παλιό και διάσημο εθνικό πάρκο των ΗΠΑ και προσελκύει εκατομμύρια επισκέπτες, αλλά οι περισσότεροι έρχονται και φεύγουν. Δεν μένουν. Η ζωή εδώ δεν είναι εύκολη, ειδικά τον χειμώνα. Οι θερμοκρασίες πέφτουν κάτω από τους -30°C, και τα πάντα παγώνουν – κυριολεκτικά και μεταφορικά.

Υπάρχει όμως και μια άλλη, λιγότερο γνωστή πτυχή. Το Ουαϊόμινγκ ήταν η πρώτη πολιτεία των ΗΠΑ που έδωσε δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες, ήδη από το 1869, πολύ πριν αυτό γίνει εθνικός νόμος. Ονομάστηκε μάλιστα και “Equality State”, η πολιτεία της ισότητας. Κι όμως, παρά την πρωτοπορία του στον αγώνα για δικαιώματα, δεν κατάφερε ποτέ να προσελκύσει πληθυσμό. Είναι σαν ένας τόπος φτιαγμένος για να πρωτοπορεί ήσυχα, στο περιθώριο.

Όποιος επισκέπτεται σήμερα το Ουαϊόμινγκ νιώθει πως μπαίνει σε ένα άλλο είδος Αμερικής, εκεί όπου δεν υπάρχουν ουρανοξύστες ούτε τεχνολογικά κέντρα, μόνο βουνοκορφές, πεδιάδες και ένας απέραντος ουρανός. Κι αν η Θεσσαλονίκη έχει ζωντάνια, θόρυβο και ρυθμό, το Ουαϊόμινγκ έχει χώρο, χρόνο και σιωπή. Ίσως γι’ αυτό παραμένει ακόμα τόσο άδειο. Ίσως απλώς… έτσι του ταιριάζει.