EXTRATIME

Οι σαμουράι μέτραγαν την περιουσία τους με koku, δηλαδή το ρύζι που τρώει κάποιος σε ένα χρόνο

Ένας σαμουράι θεωρούταν πλούσιος όχι επειδή είχε χρήματα, αλλά επειδή μπορούσε να ταΐσει άνδρες με ρύζι. Το koku όριζε την εξουσία στην Ιαπωνία.
Οι σαμουράι μέτραγαν την περιουσία τους με koku, δηλαδή το ρύζι που τρώει κάποιος σε ένα χρόνο

Στην Ευρώπη ο πλούτος μετριόταν σε χρυσό, ασήμι ή εδάφη. Στην φεουδαρχική Ιαπωνία όμως, ένας πολεμιστής δεν ήταν πλούσιος επειδή είχε νόμισμα — αλλά επειδή είχε ρύζι. Το μέτρο ονομαζόταν koku, και δεν ήταν απλώς γεωργική μονάδα. Ήταν το βασικό εργαλείο για να μετρηθεί η δύναμη, η θέση, ακόμα και η αξία ενός σαμουράι.

Ένα koku υπολογιζόταν ως η ποσότητα ρυζιού που χρειάζεται για να τραφεί ένας ενήλικας άντρας για έναν ολόκληρο χρόνο. Περίπου 180 λίτρα — ή σχεδόν 150 κιλά. Δεν μιλούσαν για εισόδημα σε γιεν ή νομίσματα, αλλά σε koku. Ήσουν τόσο ισχυρός, όσο το ρύζι που μπορούσε να παραγάγει ή να σου αποδώσει η γη σου.

Η μονάδα αυτή καθιερώθηκε την περίοδο των Tokugawa (1603–1868), όταν η Ιαπωνία ήταν οργανωμένη σε ένα από τα πιο αυστηρά φεουδαρχικά συστήματα του κόσμου. Οι daimyo, δηλαδή οι τοπικοί άρχοντες, έπρεπε να έχουν τουλάχιστον 10.000 koku για να θεωρούνται αξιωματούχοι υψηλής τάξης. Κάτω από αυτούς, οι σαμουράι πληρώνονταν σε koku από τις περιοχές που υπηρετούσαν.

Το σύστημα ήταν εντυπωσιακά οργανωμένο. Κάθε επαρχία αξιολογούταν με βάση την παραγωγικότητα της σε ρύζι. Δεν μετρούσαν τις εκτάσεις με στρέμματα ή χιλιόμετρα, αλλά με το πόσο ρύζι απέδιδαν. Ένα χωριό δεν είχε αξία λόγω της ομορφιάς του, αλλά επειδή μπορούσε να δώσει π.χ. 3.500 koku τον χρόνο — αρκετά για να συντηρήσει έναν μικρό στρατό σαμουράι.

Ο ίδιος ο Τοκουγκάβα Ιεγιάσου, ιδρυτής του σογκουνάτου Tokugawa, λέγεται ότι ήλεγχε κτήσεις που απέδιδαν πάνω από 8 εκατομμύρια koku. Αυτό σήμαινε ότι, θεωρητικά, μπορούσε να ταΐσει 8 εκατομμύρια άνδρες για έναν χρόνο. Η ίδια η εξουσία του μετριόταν σε μερίδες ρυζιού.

Το ρύζι δεν ήταν μόνο τροφή. Ήταν οικονομία, σύστημα, νόμισμα, και σύμβολο εξουσίας. Το να έχεις koku σήμαινε ότι μπορούσες να θρέψεις πολεμιστές, να πληρώσεις φόρους, να χρηματοδοτήσεις τελετές και να σταθείς κοινωνικά. Κάθε συμβόλαιο, κάθε σχέση, κάθε επιβράβευση περιστρεφόταν γύρω από αυτό το μέγεθος.

Στις μέρες μας, η λέξη έχει ξεχαστεί. Αλλά για αιώνες, οι σαμουράι δεν μετρούσαν την περιουσία τους με διαμάντια. Την μετρούσαν με ρύζι. Όχι με το ρύζι που μπορούσαν να φάνε οι ίδιοι, αλλά με το ρύζι που μπορούσαν να προσφέρουν σε άλλους. Κι αυτό, στην Ιαπωνία, σήμαινε ισχύ.

Γρηγόρης Κεντητός

Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.

Εγγραφείτε στα Σελίδα του του Sportime στην πλατφόρμα των Google news για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
ExtraTime: Σαν σήμερα 8 Μαρτίου 2017: Η μεγαλύτερη ανατροπή που γνώρισε ποτέ το Champions League

Σαν σήμερα 8 Μαρτίου 2017: Η μεγαλύτερη ανατροπή που γνώρισε ποτέ το Champions League

Η Μπαρτσελόνα πέτυχε το αδιανόητο απέναντι στην Παρί Σεν Ζερμέν και χάρισε στο ποδόσφαιρο μια από τις μεγαλύτερες ανατροπές όλων των εποχών.

ExtraTime
ExtraTime: Κι ήπια του πόνου το ποτό με την τσανάκα, στην Καλαμπάκα στην Καλαμπάκα. Ισως η πιο viral στιγμή του Χρήστου Βαλαβανίδη

Κι ήπια του πόνου το ποτό με την τσανάκα, στην Καλαμπάκα στην Καλαμπάκα. Ισως η πιο viral στιγμή του Χρήστου Βαλαβανίδη

Η χαρακτηριστική σκηνή του Χρήστου Βαλαβανίδη στις «Τρεις Χάριτες» έγινε χρόνια αργότερα viral στο ελληνικό διαδίκτυο. Η ατάκα «στην Καλαμπάκα στην Καλαμπάκα» έμεινε ως μία από τις πιο γνωστές στιγμές της τηλεόρασης.

ExtraTime
ExtraTime: Σαν σήμερα 7 Μαρτίου: Το πρώτο βήμα του φαινομένου που έμελλε να αλλάξει το ποδόσφαιρο

Σαν σήμερα 7 Μαρτίου: Το πρώτο βήμα του φαινομένου που έμελλε να αλλάξει το ποδόσφαιρο

Η πρώτη εμφάνιση του Λιονέλ Μέσι με τις ακαδημίες της Μπαρτσελόνα ήταν η αρχή μιας μυθικής διαδρομής στο σύγχρονο παγκόσμιο ποδόσφαιρο πλέον.

ExtraTime
Ελευθέριος Ανδρώνης: Περισσότερες από 1 αυτοκτονία/ημέρα στην Ελλάδα – Όσο περισσότερο «απελευθερωνόμαστε», τόσο περισσότερο αυτοκτονούμε

Περισσότερες από 1 αυτοκτονία/ημέρα στην Ελλάδα – Όσο περισσότερο «απελευθερωνόμαστε», τόσο περισσότερο αυτοκτονούμε

Σοκαριστικά στοιχεία δείχνουν 579 περιστατικά αυτοκτονιών το 2025 - Φτάσαμε στα ίδια επίπεδα θανάτων με την περίοδο των lockdown

Ελευθέριος Ανδρώνης
Κοινωνία: Δήλωση – βόμβα από Κατάρ: Τέρμα το πετρέλαιο από τον Κόλπο αν συνεχιστεί η κρίση – Μπορεί να φτάσει ως 150 δολάρια το βαρέλι

Δήλωση – βόμβα από Κατάρ: Τέρμα το πετρέλαιο από τον Κόλπο αν συνεχιστεί η κρίση – Μπορεί να φτάσει ως 150 δολάρια το βαρέλι

Ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ δήλωσε ότι «αυτός ο πόλεμος μπορεί να προκαλέσει την κατάρρευση στις οικονομίες του πλανήτη»

Κοινωνία
Κοινωνία: Φρίκη με αποκάλυψη των New York Times: Οι Αμερικανοί επιχειρούσαν στην περιοχή που σκοτώθηκαν οι 150 μαθήτριες στο Ιράν

Φρίκη με αποκάλυψη των New York Times: Οι Αμερικανοί επιχειρούσαν στην περιοχή που σκοτώθηκαν οι 150 μαθήτριες στο Ιράν

Οι New York Times επικαλούνται στοιχεία που δείχνουν αμερικανικό έγκλημα - Αρνείται να αναλάβει την ευθύνη ο Λευκός Οίκος

Κοινωνία
ExtraTime: Σαν σήμερα 6 Μαρτίου 1902: Ιδρύεται η Ρεάλ Μαδρίτης

Σαν σήμερα 6 Μαρτίου 1902: Ιδρύεται η Ρεάλ Μαδρίτης

Στις 6 Μαρτίου 1902 γεννήθηκε η Ρεάλ Μαδρίτης, ένας σύλλογος που έμελλε να ορίσει τίτλους, θρύλους και εποχές στο ποδόσφαιρο σε κάθε γωνιά.

ExtraTime
Κοινωνία: Καρυστιανού για εκταφές: «Η Εισαγγελέας δεν ακολουθεί τον νόμο –  Είναι αδιανόητο ότι απορρίπτει τις τοξικολογικές στο εξωτερικό»

Καρυστιανού για εκταφές: «Η Εισαγγελέας δεν ακολουθεί τον νόμο – Είναι αδιανόητο ότι απορρίπτει τις τοξικολογικές στο εξωτερικό»

Η Μαρία Καρυστιανού χαρακτήρισε ως «αναμενόμενη» την αρνητική στάση της Εισαγγελέως για διενέργεια εξετάσεων σε εργαστήρια του εξωτερικού

Κοινωνία
Κοινωνία: «Ακούσαμε τις σειρήνες και τα μπαμ – Κρυφτήκαμε στο χολ»: Συγκλονιστικές μαρτυρίες από Έλληνες που έφυγαν από τη Μέση Ανατολή

«Ακούσαμε τις σειρήνες και τα μπαμ – Κρυφτήκαμε στο χολ»: Συγκλονιστικές μαρτυρίες από Έλληνες που έφυγαν από τη Μέση Ανατολή

Συνταρακτικές ιστορίες διηγούνται οι Έλληνες που επαναπατρίστηκαν - Συνεχίζεται η προσπάθεια για επιστροφή όσων αιτούνται να φύγουν από τη Μέση Ανατολή

Κοινωνία