Η θρυλική απάντηση του Πικάσο στους Γερμανούς όταν τον ρώτησαν αν έφτιαξε αυτός τη Γκερνίκα

Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής στο Παρίσι, ο Πάμπλο Πικάσο ζούσε υπό συνεχή επιτήρηση. Οι ναζί είχαν βάλει στο στόχαστρο κάθε μορφή τέχνης που θεωρούσαν «εκφυλισμένη», και τα έργα του Ισπανού ζωγράφου ανήκαν σε αυτή την κατηγορία. Ένα από τα πιο διάσημα έργα του, η «Γκερνίκα», είχε ήδη γίνει σύμβολο της αντίστασης απέναντι στον φασισμό.

Η ιστορία λέει ότι μια μέρα, ένας Γερμανός αξιωματικός επισκέφθηκε το στούντιο του Πικάσο στο Παρίσι και του έδειξε μια φωτογραφία της «Γκερνίκα». Με αυστηρό ύφος, τον ρώτησε: «Αυτόν τον πίνακα τον κάνατε εσείς;» Ο Πικάσο, με το γνωστό του θάρρος και σαρκασμό, του απάντησε: «Όχι, εσείς!» Μια απάντηση που συμπύκνωνε την ουσία του έργου του. Η «Γκερνίκα» δεν ήταν απλώς ένας πίνακας, αλλά μια καταγγελία για τις φρικαλεότητες του πολέμου, και ο ίδιος ο Πικάσο ήθελε να τονίσει πως η βία και η καταστροφή που απεικονίζονταν στον καμβά ήταν δημιούργημα των ναζί και όχι του ίδιου.

Αν και δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι η στιχομυθία αυτή συνέβη ακριβώς όπως διηγείται, η ιστορία έχει γίνει ένας από τους πιο δυνατούς μύθους που συνδέονται με τον μεγάλο καλλιτέχνη. Συμβολίζει τη δύναμη της τέχνης απέναντι στην καταπίεση και την επιρροή που μπορεί να έχει ένα έργο ζωγραφικής στην ιστορική μνήμη. Ο ίδιος ο Πικάσο είχε δηλώσει πως η «Γκερνίκα» δεν θα έπρεπε να επιστρέψει στην Ισπανία όσο κυβερνούσε ο Φράνκο, δείχνοντας τη βαθιά πολιτική διάσταση του έργου του.