Είναι μισός δράκος, μισός χταπόδι και μισός άνθρωπος. Όποιος τον δει τρελαίνεται.

Δεν έχει ηλικία. Δεν έχει πατρίδα. Δεν έχει φύλο. Είναι απλώς… εκεί. Ο Κθούλου, μια κοσμική ύπαρξη με τεράστιο σώμα, πλοκάμια αντί για στόμα και νύχια που θυμίζουν εφιάλτες, κοιμάται ατάραχος στα βάθη του Ειρηνικού, στην καταποντισμένη πόλη Ρ’λιέ. Το σώμα του μοιάζει να έχει κατασκευαστεί από καουτσούκ, φολίδες, φτερά και θάνατο. Κανείς δεν τον έχει δει στ’ αλήθεια – γιατί όποιος τον δει, δεν μένει λογικός για πολύ.

Η προφορά του ονόματός του είναι ένα αστείο για τους ανθρώπινους φωνητικούς μηχανισμούς. Ο ίδιος ο Χ. Φ. Λάβκραφτ, που τον επινόησε το 1928, είπε πως είναι το πλησιέστερο που μπορεί να φτάσει η ανθρώπινη φωνή για να αποδώσει μια εξωγήινη λέξη. Κθούλου, Κτουλού, Κατούλου, όλα σωστά. Και κανένα απολύτως. Είναι μια λέξη που δεν φτιάχτηκε για στόματα ανθρώπων.

Ο Λάβκραφτ δεν του έδωσε μόνο μορφή. Του έδωσε και σάρκα, πλοκάμια, ιστορία και πιστούς. Ο Κθούλου είναι μια από τις Μεγάλες Γηραιές Οντότητες. Ένα αρχέγονο πλάσμα που ήρθε από αλλού, πριν υπάρξει ο άνθρωπος. Δεν είναι ούτε καλός ούτε κακός. Είναι πέρα από κάθε ηθική, πέρα από κάθε σύστημα αξιών. Είναι κάτι τόσο ξένο, που μόνο η σκέψη του διαταράσσει την ισορροπία του νου.

Οι λάτρεις του τον ψάλλουν σε αρχαίες, ακατανόητες φράσεις: Ph’nglui mglw’nafh Cthulhu R’lyeh wgah’nagl fhtagn. Σημαίνει: «Στο σπίτι του στη Ρ’λιέ, ο νεκρός Κθούλου περιμένει ονειρευόμενος». Όταν το άστρο του αναδυθεί σωστά, θα ξυπνήσει. Και τότε, το μυαλό και ο πολιτισμός μας θα γίνουν σκόνη.

Αυτό που τον κάνει αληθινό για πολλούς δεν είναι η παρουσία του, αλλά η απουσία του. Ο Κθούλου επηρεάζει τα όνειρα των ανθρώπων, εισχωρεί σαν σκιά στις σκέψεις τους. Το σώμα του δεν χρειάζεται να κινηθεί. Η ίδια του η ύπαρξη είναι αρκετή για να ξεκινήσει παρανοϊκές λατρείες και αποκαλυπτικές προβλέψεις. Το μυαλό δεν είναι φτιαγμένο για να τον αντιληφθεί. Κι όμως, τον φαντάζεται.

Οι περιγραφές του είναι εφιαλτικές αλλά συγκεκριμένες. Ένας γιγαντιαίος όγκος, ύψους εκατοντάδων μέτρων, με κεφάλι χταποδιού, φολιδωτό σώμα δράκου, ανθρώπινα άκρα με μεμβράνες, και φτερά – όχι για να πετά, αλλά για να φοβίζει. Δεν κινείται με φυσικούς νόμους. Δεν πεθαίνει. Δεν αναπνέει. Δεν μιλά. Και όμως, ξυπνά μέσα μας την αίσθηση ότι κάποιος πολύ παλιός μας κοιτά.

Ο κόσμος του Λάβκραφτ είναι γεμάτος με τέτοιες οντότητες. Ο Κθούλου δεν είναι ο μόνος, αλλά είναι ο πιο αναγνωρίσιμος. Τόσο αναγνωρίσιμος, που η NASA έδωσε το όνομά του σε σκοτεινή περιοχή στον Πλούτωνα – Cthulhu Macula. Τόσο ισχυρός, που οργανισμοί στον πλανήτη μας, από αράχνες μέχρι μικροοργανισμούς, βαφτίστηκαν προς τιμήν του. Τόσο δημοφιλής, που εμφανίζεται παντού – από το South Park μέχρι το World of Warcraft.

Κι όμως, ο Κθούλου δεν είναι απλώς πολιτισμικό φαινόμενο. Είναι ένα τεστ για τα όρια του νου. Ο Λάβκραφτ δημιούργησε έναν θεό που δεν θέλει προσκύνηση – θέλει κατάρρευση. Ο τρόμος δεν έρχεται επειδή εμφανίζεται, αλλά επειδή θα εμφανιστεί. Και κάθε λεπτό που περνά, κάθε ψίθυρος στα όνειρα, κάθε πλοκάμι που διαγράφεται στα βάθη του νου, είναι ένα ακόμα βήμα προς την επιστροφή του.

Οι ιστορίες του Λάβκραφτ δεν είχαν ήρωες που νικούν. Είχαν παρατηρητές που κατέρρεαν. Ο πολιτισμός μας, λέει, είναι μια λεπτή επιφάνεια πάνω σε κάτι απερίγραπτα παλιό. Ο Κθούλου είναι η μορφή αυτού του κάτι. Και η στιγμή που θα ξυπνήσει, δεν θα είναι μια κραυγή. Θα είναι ένα σιωπηλό τέλος. Γιατί το πιο τρομακτικό δεν είναι να βλέπεις τον Κθούλου. Είναι να συνειδητοποιείς ότι… ήταν πάντα εκεί.