Ήταν 24 χρονών όταν συνελήφθη για εσχάτη προδοσία μαζί με τον Ρήγα, αλλά σώθηκε επειδή ο Ρήγας τον κάλυψε

Το 1797, ο Ρήγας Βελεστινλής είχε ήδη θέσει σε εφαρμογή το μεγαλύτερο επαναστατικό σχέδιο που είχε γνωρίσει ποτέ ο υπόδουλος ελληνισμός. Με χάρτες, προκηρύξεις, επαναστατικά τραγούδια και κρυπτογραφημένα κείμενα, διέσχιζε τη Βιέννη για να ενώσει συντρόφους και να σπείρει την ιδέα της Επανάστασης. Ένας από αυτούς τους συντρόφους ήταν ο 24χρονος Χριστόφορος Περραιβός, μαθητής από την Πιερία, που τον είχε γνωρίσει λίγο νωρίτερα στη Βιέννη και έγινε αμέσως οπαδός και συνεργάτης του.

Όταν η προδοσία χτύπησε την πόρτα της αποστολής, οι αυστριακές αρχές συνέλαβαν τον Ρήγα μαζί με μέλη της ομάδας του. Ανάμεσά τους ήταν και ο νεαρός Περραιβός. Αν και συμμετείχε στη διακίνηση του υλικού, ο Ρήγας, με κίνηση που του στοίχισε τη ζωή, τον κάλυψε, λέγοντας στους ανακριτές πως τον γνώρισε καθ’ οδόν και πως δεν είχε σχέση με την υπόθεση. Ο Περραιβός αφέθηκε ελεύθερος. Ο Ρήγας στάλθηκε στο Βελιγράδι, όπου λίγο αργότερα στραγγαλίστηκε και πετάχτηκε στον Δούναβη.

Από εκείνη τη μέρα, ο Περραιβός δεν έπαψε ποτέ να θεωρεί τον εαυτό του χρεωμένο σε αυτή τη θυσία. Τα επόμενα 60 χρόνια της ζωής του ήταν μια αλυσίδα δράσης, γραφής και προσφοράς. Καταδιώχθηκε, εξορίστηκε, πολέμησε, υπηρέτησε τη Φιλική Εταιρεία, στάθηκε δίπλα σε μορφές όπως ο Καραϊσκάκης και ο Υψηλάντης, και πήρε μέρος σε Εθνοσυνελεύσεις.

Εξέδωσε ανώνυμα, με ψευδώνυμα και με κρυφούς αριθμούς, την “Ιστορία του Σουλίου και της Πάργας”, έγραψε πολεμικά απομνημονεύματα και μια από τις πρώτες βιογραφίες του Ρήγα. Το όνομά του είχε αλλάξει από Χατζηβασιλείου σε Περραιβός, από τον αρχαίο λαό των Περραιβών της Θεσσαλίας.

Η Εκκλησία κάποτε τον αποκήρυξε από τον άμβωνα, οι Άγγλοι τον εξόρισαν από την Κέρκυρα, και οι Ευρωπαίοι τον θεωρούσαν ύποπτο συνωμοσίας. Κι όμως, αυτός που στα 24 του κινδύνεψε να χαθεί στην αφάνεια, πέθανε το 1863 υποστράτηγος στην ελεύθερη Αθήνα, με τιμές και συγγράμματα που διασώζουν όσα έζησε — και όσα του χάρισε η θυσία ενός φίλου.