EXTRATIME

Ήταν η πρώτη Αντιγόνη του νεοελληνικού θεάτρου. Και κανείς δεν τη θυμάται.

Η πρώτη Αντιγόνη του ελληνικού θεάτρου, η πρώτη γυναίκα θιασάρχης, η αγαπημένη του Βερναρδάκη.
Ήταν η πρώτη Αντιγόνη του νεοελληνικού θεάτρου. Και κανείς δεν τη θυμάται.

Γεννήθηκε το 1838 στη Σικελία. Δεν λεγόταν Πιπίνα, ούτε Βονασέρα. Το επίθετο της μητέρας της ήταν Λίτολφ, και το Πιπίνα ήταν χαϊδευτικό. Ήρθε στην Ελλάδα στα δέκα της, μαζί με τον πατέρα της που ήταν μουσικός. Παντρεύτηκε έναν ερασιτέχνη ηθοποιό και λεπτουργό – εκείνον τον καιρό, οι θεατρίνοι δεν ζούσαν από την τέχνη. Κι όμως, έγινε η πρώτη σταρ του νεοελληνικού θεάτρου.

Το 1862, σε ένα θέατρο της Αθήνας που ονομαζόταν «Μπούκουρα», ερμήνευσε τη Λουκρητία Βοργία του Ουγκώ. Ήταν η εποχή της έξωσης του Όθωνα, της αναταραχής, του τέλους μιας εποχής. Και ήταν μόλις η αρχή για εκείνη.

Ένα χρόνο μετά, στις 7 Οκτωβρίου του 1863, έγραψε ιστορία: έπαιξε πρώτη την Αντιγόνη του Σοφοκλή στο ελληνικό θέατρο. Η φωνή της, «αργυρόηχη», όπως τη χαρακτήριζαν, μάγευε. Οι κινήσεις της ήταν σχολής. Όχι ελληνικής – ιταλικής, επιτηδευμένες, αυστηρές, αλλά σπαρακτικές.

Ο Βερναρδάκης τη διάλεξε για πρωταγωνίστρια του. Έγραψε ρόλους ειδικά γι’ αυτήν: Μαρία Δοξαπατρή, Μερόπη, Ευφροσύνη. Κι εκείνη τους ανέβασε, τους έσωσε, τους ταξίδεψε σε όλη τη Μεσόγειο – από την Κωνσταντινούπολη ως την Αζοφική. Έκανε περιοδεία σε μια εποχή που γυναίκες δεν ταξίδευαν. Έφτιαξε τον πρώτο δικό της θίασο – η πρώτη γυναίκα θιασάρχης στην Ελλάδα.

Ήταν σπάνια. Περνούσε από ένα συναίσθημα στο άλλο χωρίς να χάσει τον έλεγχο ούτε στιγμή. Έφτιαχνε «παγωμένες εικόνες» πάνω στη σκηνή – σταματούσε το σώμα της, το πρόσωπο, κάθε τι, έτσι ώστε να μείνει στη μνήμη του θεατή το συναίσθημα.

Έπαιζε Μήδεια, τραγουδούσε λυρικά άσματα στη σκηνή, και ήταν μητέρα τριών παιδιών – που έγιναν επίσης ηθοποιοί. Πέθανε τον Φεβρουάριο του 1927. Και ξεχάστηκε.

Γρηγόρης Κεντητός

Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.

Εγγραφείτε στα Σελίδα του του Sportime στην πλατφόρμα των Google news για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
Ελευθέριος Ανδρώνης: Η Υπαπαντή του Κυρίου: Η μητρότητα, η αγκαλιά του Συμεών και το θαύμα της ζωής

Η Υπαπαντή του Κυρίου: Η μητρότητα, η αγκαλιά του Συμεών και το θαύμα της ζωής

Η Υπαπαντή είναι ένα ευλογημένο «εγχειρίδιο» μητρότητας - Από την αγκαλιά της μάνας Παναγίας στην αγκαλιά της Εκκλησίας και τον τύπο της που είναι ο Δίκαιος Συμεών

Ελευθέριος Ανδρώνης
Κοινωνία: Σε δυνάστη των νοικοκυριών εξελίχθηκε ο ΔΕΔΔΗΕ: «Τσουνάμι» καταγγελιών για ανύπαρκτες ρευματοκλοπές και εξοντωτικά πρόστιμα σε αθώους πολίτες

Σε δυνάστη των νοικοκυριών εξελίχθηκε ο ΔΕΔΔΗΕ: «Τσουνάμι» καταγγελιών για ανύπαρκτες ρευματοκλοπές και εξοντωτικά πρόστιμα σε αθώους πολίτες

Ανάστατοι χιλιάδες ιδιοκτήτες με πρόστιμα χιλιάδων ευρώ από τον ΔΕΔΔΗΕ, καλούμενοι να αποδείξουν πώς «δεν είναι ελέφαντες»!

Κοινωνία
Κοινωνία: Η βουλευτής ΝΔ Χ.Αλεξοπούλου έκανε την πιο άθλια δήλωση του 2026 ως τώρα: «Το τζάμπα πέθανε για τα φθηνά ενοίκια – Δεν θα σας πάρουμε και ζακετούλα»

Η βουλευτής ΝΔ Χ.Αλεξοπούλου έκανε την πιο άθλια δήλωση του 2026 ως τώρα: «Το τζάμπα πέθανε για τα φθηνά ενοίκια – Δεν θα σας πάρουμε και ζακετούλα»

Σάλος με το ρεσιτάλ αναλγησίας της Χ. Αλεξοπούλου στην εκπομπή του Τάκη Χατζή - Πλήρης κάλυψη των αισχρών δηλώσεων από τον Π.Μαρινάκη

Κοινωνία
Ελευθέριος Ανδρώνης: Αγγλία: Οι «θεωρίες συνομωσίας» γίνονται πραγματικότητα – Ζώνες των 15 λεπτών με εσωτερικά «διαβατήρια» μετακίνησης στην Οξφόρδη

Αγγλία: Οι «θεωρίες συνομωσίας» γίνονται πραγματικότητα – Ζώνες των 15 λεπτών με εσωτερικά «διαβατήρια» μετακίνησης στην Οξφόρδη

100 μέρες ελεύθερης κυκλοφορίας και μετά πρόστιμα - Το δικαίωμα της ελεύθερης μετακίνησης μετατρέπεται σε «συνάλλαγμα» συμμόρφωσης

Ελευθέριος Ανδρώνης
Κοινωνία: «Βιολάντα»: Για έξι χρόνια το κράτος δεν απέτρεψε την τραγωδία – Από το 2020 η Περιφέρεια είχε εντοπίσει παραβάσεις στις δεξαμενές

«Βιολάντα»: Για έξι χρόνια το κράτος δεν απέτρεψε την τραγωδία – Από το 2020 η Περιφέρεια είχε εντοπίσει παραβάσεις στις δεξαμενές

Έγινε αδειοδότηση παρότι οι δεξαμενές προπανίου ήταν εγγύτερα απ' όσο προέβλεπε ο νόμος - Το υπόγειο ήταν αδήλωτο και δεν «φαινόταν» πουθενά

Κοινωνία
Κοινωνία: ΠΑΟΚ: Ανείπωτο παιχνίδι της μοίρας – Ο πατέρας του αδικοχαμένου Δημήτρη είχε σκοτωθεί κι εκείνος σε τροχαίο στη Ρουμανία

ΠΑΟΚ: Ανείπωτο παιχνίδι της μοίρας – Ο πατέρας του αδικοχαμένου Δημήτρη είχε σκοτωθεί κι εκείνος σε τροχαίο στη Ρουμανία

Ο πατέρας του 27χρονου ήταν οδηγός φορτηγού και πριν από 15 χρόνια είχε χάσει τη ζωή του στον ίδιο δρόμο που σκοτώθηκε μετέπειτα ο γιος του

Κοινωνία
Κοινωνία: ΠΑΟΚ: Συγκλόνισε το τρισάγιο των 7 παλικαριών στην Τιμισοάρα – Δάκρυσε ο Μητροπολίτης Ιωάννης φωνάζοντας ένα – ένα τα ονόματα

ΠΑΟΚ: Συγκλόνισε το τρισάγιο των 7 παλικαριών στην Τιμισοάρα – Δάκρυσε ο Μητροπολίτης Ιωάννης φωνάζοντας ένα – ένα τα ονόματα

Θρήνος μπροστά στα 7 φέρετρα - Η Ορθόδοξη Μητρόπολη της Τιμισοάρα προσευχήθηκε για την ανάπαυση των ψυχών των νέων του ΠΑΟΚ

Κοινωνία
Κοινωνία: Έγινε κι αυτό: Ο Αυγενάκης που επί υπουργίας του «μεγαλουργούσε» ο ΟΠΕΚΕΠΕ έγινε πρόεδρος… αγροτικού φορέα

Έγινε κι αυτό: Ο Αυγενάκης που επί υπουργίας του «μεγαλουργούσε» ο ΟΠΕΚΕΠΕ έγινε πρόεδρος… αγροτικού φορέα

Έγινε και αυτό στη χώρα των «Φραπέδων» - Στην Ευρώπη φιγουράρει σε δικογραφίες και στην Ελλάδα ανταμείβεται με θεσμικές θέσεις ο Λευτέρης Αυγενάκης

Κοινωνία
Κοινωνία: «Βιολάντα»: Νίπτει τας χείρας η κυβέρνηση για το εργατικό έγκλημα – Καμία ελεγκτική υπηρεσία δεν απέτρεψε τη φονική διαρροή αερίου που συνέβαινε για μήνες

«Βιολάντα»: Νίπτει τας χείρας η κυβέρνηση για το εργατικό έγκλημα – Καμία ελεγκτική υπηρεσία δεν απέτρεψε τη φονική διαρροή αερίου που συνέβαινε για μήνες

Για άλλη μια τραγωδία η κυβέρνηση επιχειρεί να βγει πλήρως από το κάδρο τον ευθυνών - Για «κίνημα τυμβωρύχων» κάνει λόγο ο Π.Μαρινάκης

Κοινωνία