Ήταν ο μόνος που ξεφτίλισε τον Χίτλερ ζωντανό, μέσα σε δικαστήριο. Και πέθανε αβοήθητος σε στρατόπεδο.

Στο Βερολίνο του 1931, πριν ακόμη ο Χίτλερ γίνει Καγκελάριος, ένας νεαρός δικηγόρος με εβραϊκή καταγωγή και σιδερένιο θάρρος, τον κάλεσε στο δικαστήριο. Τον έβαλε στο εδώλιο σαν απλό κατηγορούμενο και τον υπέβαλε σε εξοντωτική ανάκριση που κράτησε σχεδόν δύο ώρες. Ονομάζεται Hans Litten. Και εκείνη η μέρα ήταν το σημείο χωρίς επιστροφή.

Η υπόθεση ήταν για μια βίαιη επίθεση ναζιστών σε ένα εργατικό χορό. Ο Litten δεν αρκέστηκε στο να υπερασπιστεί τα θύματα. Ανέτρεξε στο ίδιο το κόμμα. Και κάλεσε τον Χίτλερ να αποδείξει ότι το NSDAP είναι, όπως ισχυρίζεται, ένα νόμιμο, ειρηνικό κόμμα. Με ευφυΐα, ψυχραιμία και καταιγιστικές ερωτήσεις, τον έφερε σε αμηχανία μπροστά σε δικαστές, κοινό και δημοσιογράφους. Ο Χίτλερ αποδομήθηκε. Δεν ξέχασε ποτέ αυτή την ταπείνωση.

Δύο χρόνια μετά, όταν πλέον είχε την απόλυτη εξουσία, ο Χίτλερ δεν τον συγχώρεσε. Ο Hans Litten συνελήφθη χωρίς κατηγορία, μεταφέρθηκε σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και υπέστη φρικτά βασανιστήρια. Από το 1933 έως το 1938 πέρασε από το Sonnenburg, το Lichtenburg, το Buchenwald και τέλος το Dachau. Η μητέρα του έκανε ό,τι μπορούσε για να τον σώσει. Έγραψε γράμματα, παρακάλεσε, έφτασε μέχρι τον ίδιο τον Χίτλερ. Τίποτα.

Ο Litten ήταν σύμβολο. Δικηγόρος που πίστευε στη δύναμη του λόγου, των τεκμηρίων και της δικαιοσύνης. Που προσπάθησε να χρησιμοποιήσει τον Νόμο ενάντια σε αυτόν που ερχόταν να τον καταργήσει. Πέντε χρόνια κράτησης, εξευτελισμού και σιωπηλής εκδίκησης. Στις 5 Φεβρουαρίου 1938, ο Hans Litten αυτοκτόνησε στο Νταχάου. Ήταν μόλις 34 ετών.

Η ιστορία του θάφτηκε για δεκαετίες. Αλλά σήμερα, σε σχολές Νομικής και Μνημεία Ανθρώπινων Δικαιωμάτων, το όνομά του επανέρχεται. Όχι σαν μάρτυρας. Σαν ο μόνος άνθρωπος που μίλησε στον Χίτλερ με τα μάτια καρφωμένα στα δικά του και τον έκανε να σκύψει το βλέμμα.