Ήθελε να ανατινάξει μια πάπια στον αέρα, αλλά τελικά τον έπεισαν να ρίξουν 3 γάτες.
Δεν του έφτανε μια πόζα. Ήθελε ανατίναξη. Όταν του είπαν όχι, πέταξε γάτες στον αέρα. Και το έκανε αριστούργημα.
Το 1948, ο Σαλβαδόρ Νταλί ήθελε να δημιουργήσει μια φωτογραφία που να συλλαμβάνει τον ίδιο, τις ιδέες του και τον κόσμο του όπως ακριβώς ήταν: αιωρούμενος, παράλογος και εκρηκτικός. Συνεργάστηκε με τον διάσημο πορτρετίστα Philippe Halsman. Η αρχική ιδέα του Νταλί; Να ανατινάξουν μια πάπια με δυναμίτη. Κυριολεκτικά.
Ήθελε τα φτερά της να τιναχτούν προς όλες τις κατευθύνσεις, το σώμα να διαλυθεί στον αέρα, και όλο αυτό να αποτυπωθεί με ακρίβεια. Ο Halsman όμως του απάντησε: όχι μόνο δεν είναι καλλιτεχνικά χρήσιμο, αλλά είναι και απολύτως απάνθρωπο. Κι έτσι, από την έκρηξη ενός ζώου, το σχέδιο μετατράπηκε σε κάτι εξίσου παράλογο αλλά χωρίς αίμα: τρεις γάτες, ένας κουβάς νερό και ο Νταλί να πετάγεται στον αέρα μαζί με έπιπλα και πίνακες.
Η φωτογράφιση έγινε στο στούντιο του Halsman. Οι βοηθοί του κρατούσαν τις γάτες, άλλοι τον κουβά, άλλοι τις καρέκλες. Στο «ένα, δύο, τρία» πέταγαν όλα στον αέρα, ενώ ο Νταλί πηδούσε με θεατρική πόζα. Η δυσκολία ήταν τεράστια: όλα έπρεπε να συμβούν σε απόλυτο συγχρονισμό, γιατί κάθε φωτογραφία ήταν μία ευκαιρία. Δεν υπήρχε Photoshop. Δεν υπήρχε δεύτερη λήψη χωρίς νέα προετοιμασία.
Χρειάστηκαν 28 λήψεις για να πετύχουν το αποτέλεσμα. Στην τελική εικόνα, οι γάτες αιωρούνται, το νερό πετάγεται, οι καρέκλες είναι στον αέρα, και ο Νταλί μοιάζει να βρίσκεται σε αναστολή βαρύτητας. Όλα αυτά σε μια εποχή όπου κανείς δεν μπορούσε να “πειράξει” τίποτα μετά το φιλμ.
Η φωτογραφία ονομάστηκε “Dalí Atomicus”, εμπνευσμένη από την ατομική εποχή και την ιδέα ότι στο υποατομικό επίπεδο, τίποτα δεν ακουμπά τίποτα – όλα αιωρούνται.
Ο Νταλί είχε δηλώσει πως “τα όρια του σουρεαλισμού είναι ό,τι αντέχει ο κόσμος χωρίς να καταρρεύσει”. Και σε αυτή τη φωτογραφία, ο κόσμος του ήταν μετέωρος, γελοίος, ποιητικός — και γεμάτος γάτες που μόλις είχαν πέσει.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
