Ήθελε να καταστρέψει τον Χίτλερ. Τελικά έγινε ο καλύτερός του φίλος.

Το 1934, ο Μπενίτο Μουσολίνι στέκεται μπροστά σε ένα χάρτη. Η Αυστρία είναι ακόμη ανεξάρτητη. Ανάμεσά της και στη ναζιστική Γερμανία, μόνο τα βουνά. Ο καγκελάριος της Αυστρίας, ο Ένγκελμπερτ Ντόλφους, είναι φίλος του Μουσολίνι. Σχεδόν προστατευόμενός του. Και όταν οι Αυστριακοί Ναζί τον δολοφονούν μέσα στο γραφείο του, ο Ντούτσε χάνει το μυαλό του.

Στέλνει τανκς στο πέρασμα του Μπρέννερο. Δίνει εντολή να κινηθούν τα στρατεύματα. Λέει στους Γερμανούς πως αν τολμήσουν να αγγίξουν την Αυστρία, θα δουν τα ιταλικά κανόνια να στήνονται απέναντι. Στην ουσία, απειλεί τον Χίτλερ με πόλεμο.

Μέχρι τότε, ο Μουσολίνι θεωρούσε τους Ναζί ένα ανεξέλεγκτο κίνημα. Δεν του άρεσε η ρητορική του φυλετικού μίσους, ούτε ο μυστικισμός του Χίτλερ. Ήταν φασίστας, αλλά κοσμικός. Ο Χίτλερ του φαινόταν επικίνδυνος. Και παράλογος. Σκεφτόταν σοβαρά να οργανώσει ένα στρατιωτικό μπλοκ με τη Βρετανία και τη Γαλλία ενάντια στον γερμανικό επεκτατισμό.

Αλλά μετά ήρθε η Αβησσυνία. Η Ιταλία επιτέθηκε στην Αιθιοπία. Και οι σύμμαχοι που ήθελε —η Γαλλία και η Βρετανία— του γύρισαν την πλάτη. Επέβαλαν κυρώσεις. Τον απομόνωσαν. Τότε ήταν που ο Χίτλερ έκανε την κίνησή του. Υποστήριξε ανοιχτά τον Μουσολίνι. Τον χαιρέτησε σαν ηγέτη του νέου ευρωπαϊκού μέλλοντος.

Ο Μουσολίνι τα δέχτηκε όλα. Το 1936 ανακοίνωσε τον “Άξονα Ρώμης–Βερολίνου”. Το 1937 επισκέφθηκε τη Γερμανία. Του έκαναν υποδοχή σαν αυτοκράτορα. Στάδια γεμάτα, πανό με το όνομά του, παιδιά που κρατούσαν ιταλικές σημαίες. Ο ίδιος σημειώνει στο ημερολόγιό του πως η υποδοχή τον άγγιξε. Όμως βαθιά μέσα του ένιωθε πως οι Ναζί δεν ήταν σαν εκείνον. Ήταν πιο ψυχροί. Πιο ανελέητοι. Και πιο αποφασισμένοι.

Το 1939 υπέγραψε το Χαλύβδινο Σύμφωνο με τον Χίτλερ. Στην πράξη, αυτοκαταδικάστηκε. Έγινε ο μικρός εταίρος, το φάντασμα του παλιού του εαυτού. Ο φασίστας που είχε “γεννήσει” τον εθνικοσοσιαλισμό, αλλά τελικά τον υπηρέτησε. Ο άντρας που είπε πως πρέπει να καταστραφεί ο Χίτλερ, και τελικά του έδωσε τα κλειδιά.

Και όταν ήρθε το τέλος, ο Χίτλερ αυτοκτόνησε στο καταφύγιο. Ο Μουσολίνι πιάστηκε ζωντανός, τον χτύπησαν, τον κρέμασαν ανάποδα, τον έφτυσαν, τον χλεύασαν. Σαν να ξεχρέωνε η Ιστορία όσα δεν τόλμησε να ξεχάσει.