Κατοχυρωμένο το δικαίωμα στην παρουσία διερμηνέα σε δίκη στην Ελλάδα ή όχι;

Οι δικαστικοί διερμηνείς της Αττικής βρίσκονται σε παρατεταμένη απεργία μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου.

Στη διάρκεια των έξι χρόνων που υπάρχει το Σωματείο Δικαστικών διερμηνέων, έχουν πραγματοποιήσει δεκάδες κινητοποιήσεις και απεργίες, οι οποίες κλιμακώθηκαν με 50ήμερη αποχή από τα καθήκοντά τους στα τέλη του 2021.

«Είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε μέχρι να επιλυθούν τα πάμπολλα προβλήματα που αντιμετωπίζομε, με το πιο σημαντικό από αυτά να είναι η συστηματική καθυστέρηση και πάντοτε έναντι καταβολή των ελάχιστων ούτως ή άλλως αμοιβών μας, η οποία έχει οδηγήσει στην οικονομική μας ασφυξία», σημειώνει η πρόεδρος του Σωματείου Δικαστικών Διερμηνέων Αττικής, Δανάη Χέλμη.

«Ο τελευταίος κύκλος απεργιών μας ξεκίνησε όταν συμπληρώθηκε ένας ολόκληρος χρόνος από τότε που είχαμε να πληρωθούμε τελευταία φορά», συμπληρώνει.

Σύμφωνα με την κα Χέλμη, στο διάστημα αυτό, «φυσικά και υπήρχαν και θα υπάρχουν προγραμματισμένες δίκες αλλοδαπών, οι οποίες, για να διευκρινίσουμε, προϋποθέτουν την παρουσία διερμηνέα, προκειμένου ο αλλοδαπός να μπορέσει να έχει δικαίωμα στην δίκαιη δίκη».

Η απεργία των διερμηνέων είχε φανερό αντίκτυπο στο πόσες δίκες τελικά πραγματοποιούνται γιατί έχει μεγάλο βαθμό συμμετοχής. Βέβαια υπάρχουν και εξαιρέσεις γιατί «θεωρούμε σημαντικό να διασφαλίζονται ορισμένα πράγματα, όπως να περάσει ένας κατηγορούμενος από δίκη πριν εξαντληθεί ο χρόνος της προφυλάκισής του ή από τον ανακριτή, σε περίπτωση που εκ του νόμου δεν μπορεί να ληφθεί άλλη προθεσμία», τονίζεται.

Αυτό είναι ένα μέτρο που διασφαλίζει την ηθική αρχή του να μην αφεθούν ελεύθεροι άνθρωποι που κατηγορούνται για έως και ειδεχθή εγκλήματα επειδή δεν κατέστη δυνατό στο χρόνο της προφυλάκισης τους να πραγματοποιηθεί η δική τους.

Κάθε άνθρωπος, ανεξαρτήτως καταγωγής και προέλευσης, έχει κατοχυρωμένο δικαίωμα στην παρουσία διερμηνέα στο ποινικό δικαστήριο «και αυτό το δικαίωμα προσπαθούμε και εμείς να διασφαλίζουμε με την εξειδικευμένη εργασία που παρέχουμε, όμως η συμπεριφορά των αρμόδιων υπουργείων δικαιοσύνης και Οικονομικών μας οδήγησε στην απόφαση να απέχουμε από τα καθήκοντά μας μέχρι να δικαιωθούμε και να εξοφληθούμε ολοσχερώς», τονίζει η πρόεδρος Σωματίου Δικαστικών Διερμηνέων Αττικής.

Οι διερμηνείς πληρώνονται ανά δίκη ή ανάκριση.

Συγκεκριμένα, για κάθε δικαστήριο ο διερμηνέας δικαιούται 17,61 ευρώ ανεξαρτήτως διαρκείας και για κάθε ανάκριση 11 ευρώ ανά ανακρινόμενο άτομο.

Το ποσό της αποζημίωσης για το δικαστήριο διπλασιάζεται σε περίπτωση υπέρβασης του δικαστικού ωραρίου, δηλαδή μετά τις 15:00, και γίνεται 35 ευρώ όμως πρέπει να σημειωθεί ότι μπορεί ένας διερμηνέας να έχει κληθεί σε δυο-τρεις και περισσότερες δίκες την ίδια ημέρα, παρ’ όλα αυτά έχει δικαίωμα να πληρωθεί μόνο μία, ενώ τα δικαστήρια συχνά εφαρμόζουν μέτρα πίεσης προς το διερμηνέα, όπως πρόστιμο ή ακόμα και βίαιη προσαγωγή αν δεν εμφανιστεί, παραβλέποντας το γεγονός συχνά ότι καλούνται να εργαστούν για κάτι το οποίο εκ των πραγμάτων δεν θα πληρωθούν.

«Ακόμη, οι δικαστές της έδρας συχνά αρνούνται να εκπληρώσουν τη διαδικασία για την πληρωμή μας, αν έχουμε παραστεί για να διερμηνεύσουμε αλλά αυτό δεν έχει γίνει για πρακτικούς λόγους που αφορούν το δικαστήριο. Με άλλα λόγια, αναιρούν στην πράξη πάγιες αρχές της εργατικής νομοθεσίας!», υπογραμμίζει η κα Χέλμη.

Όσον αφορά στη διαδικασία εκτέλεσης των πληρωμών, το υπουργείο Δικαιοσύνης πληρώνει, εφαρμόζοντας την μέθοδο της πάγιας εντολής η οποία σταθερά υπολείπεται του ύψους των εκκαθαρισμένων αμοιβών των διερμηνέων για το αντίστοιχο χρονικό διάστημα και ανανεώνεται πολύ σπανιότερα από το ρυθμό της δουλειάς τους, με αποτέλεσμα η οφειλή προς τους διερμηνείς της Αθήνας για δεδουλευμένα προηγουμένων ετών να έχει φτάσει τα 200.000 ευρώ και κάτι αντίστοιχο συμβαίνει σε άλλες περιοχές.

Η παρατεταμένη απληρωσιά είναι το κερασάκι στην τούρτα της παντελούς και χρόνιας έλλειψης οργανωμένου εργασιακού πλαισίου αμοιβής και ασφάλισης των δικαστικών διερμηνέων.

Συγκεκριμένα, οι τυπικές υποχρεώσεις των δικαστικών διερμηνέων ορίζονται από τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας και σχετικές υπουργικές αποφάσεις, όμως «η για πολλά χρόνια εξίσωση μας με το καθεστώς του μάρτυρα που και τώρα πρακτικά δεν έχει εξαλειφθεί εντελώς, έχει ως συνέπεια να μην αποτυπώνονται πουθενά δικαιώματα για τον διερμηνέα, όπως ποιος είναι ο εργάσιμός του χρόνος, η αναγνώριση της διαθεσιμότητάς του για το δικαστήριο ανεξαρτήτως διενέργειας ή όχι της δίκης, το δικαίωμα απουσίας και βέβαια η ασφάλιση και η σύνταξη που απουσιάζουν παντελώς και πολλά άλλα δικαιώματα τα οποία υφίστανται στους κλάδους όπου υπάρχει κατοχυρωμένο εργασιακό πλαίσιο», αναφέρει η πρόεδρος των διερμηνέων Αττικής.

«Για το σκοπό αυτό και επειδή δεν ανεχόμαστε να παρέχουμε μία τόσο εξειδικευμένη εργασία, η οποία όμως να αντιμετωπίζει τόσο φανερά την αδιαφορία της πολιτείας, έχουμε καταθέσει εδώ και τρία χρόνια σχέδιο Συλλογικών Όρων Αμοιβής και Εργασίας στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, το οποίο αποτελεί την πρότασή μας για τις συνθήκες δουλειάς μας», σημειώνει.

Η διαπραγμάτευσή του σχεδίου Συλλογικών Όρων Αμοιβής και Εργασίας εκκρεμεί, «με ευθύνη και κωλυσιεργία του Υπουργείου Δικαιοσύνης, που, κατά τα άλλα και σε άλλα περιβάλλοντα που δεν αφορούν αμιγώς τη δικαστική διερμηνεία, χαιρετίζει τη διάθεση για μεταρρύθμιση του κλάδου», αναφέρει στο Sportime η κα Χέλμη.

Σε σχέση με τις οικονομικές διεκδικήσεις των διερμηνέων, το φθινόπωρο έμαθαν ότι το υπουργείο Οικονομικών έχει έρθει σε συνεννόηση με το Δικαιοσύνης προκειμένου το τελευταίο να ξεκινήσει να καταβάλλει συχνότερα πάγιες εντολές, μέχρις ότου να εξοφλήσει το οφειλόμενο ποσό τον ερχόμενο Ιούνιο.

Βέβαια, ακόμα και αν αυτό γίνει πράξη, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι την επόμενη μέρα δεν θα ξανασυμβεί το ίδιο φαινόμενο, δηλαδή να ξαναρχίσουν να καθυστερούν οι πληρωμές και να υπολείπονται πάντοτε του ποσού των δεδουλευμένων των διερμηνέων, ενώ «δεν έχουμε καμία εγγύηση ότι αυτή η αυστηρά προφορική δέσμευση που δεν έχουμε δει πουθενά γραμμένη και αυτό δεν τιμά καθόλου τα αρμόδια υπουργεία, θα υλοποιηθεί», υπογραμμίζεται.

Άλλωστε, στο παρελθόν «έχουμε αντιμετωπίσει και με άλλες μορφές τη χαρακτηριστική αναλγησία των υπουργείων Δικαιοσύνης και Οικονομικών, με σημαντικό παράδειγμα την άρνηση παροχής αποζημίωσης σε εμάς για το διάστημα που δεν μπορούσαμε να εργαστούμε λόγω αναστολής των δικών εξαιτίας της πανδημίας, ενώ το χορηγούσαν σε όλους τους άλλους λειτουργούς της δικαιοσύνης», τονίζει η κα Χέλμη.

«Για όλους αυτούς τους λόγους, λοιπόν, αν και μέχρι στιγμής έχουν γίνει κάποια βήματα υλοποίησης αυτού του σχεδίου, θεωρούμε αναγκαίο να συνεχίσουμε την πάλη μας με απεργία και όλες τις υπόλοιπες προσφορές μορφές μέχρι να πετύχουμε ολοσχερή εξόφληση, πάγια και τακτική πληρωμή στο εξής, αύξηση των προβλεπόμενων αποζημιώσεών μας, και, βεβαίως, πλήρη εργασιακή κατοχύρωση», καταλήγει.