Μασούσαν οι Αρχαίοι Έλληνες τσίχλα;

Μπορεί να μην είχαν συναντήσει ποτέ τη λέξη «chewing gum», όμως οι Αρχαίοι Έλληνες ήξεραν πολύ καλά τι θα πει να μασάς κάτι ευχάριστο, αρωματικό και ωφέλιμο για την υγεία του στόματος. Χιλιάδες χρόνια πριν τις σύγχρονες πλαστικές τσίχλες, μασούσαν ρητίνη από το φυτό Pistacia lentiscus, δηλαδή σχίνο, που αφηνόταν να στεγνώσει και να πήξει σε μικρά κομμάτια. Το ονόμαζαν μαστίχη, και τη χρησιμοποιούσαν κυρίως για καθαρή αναπνοή, στοματική υγιεινή και ευχαρίστηση.

Η πιο παλιά αναφορά στη μαστίχα ως μασώμενη ουσία γίνεται από τον Θεόφραστο, τον σπουδαίο μαθητή του Αριστοτέλη. Αναφέρει ότι οι γυναίκες της εποχής μασούσαν ρητίνη του σχίνου για να καθαρίζουν τα δόντια τους και να δροσίζουν το στόμα τους. Η χρήση της ήταν και ιατρική και αισθητική, και πιθανότατα περιοριζόταν στα ανώτερα κοινωνικά στρώματα, καθώς η συλλογή της δεν ήταν εύκολη.

Η μαστίχη που μασούσαν τότε δεν προερχόταν απαραίτητα από τη Χίο, καθώς ο σχίνος φύεται σε πολλές περιοχές της Μεσογείου. Η φήμη της Χίου ως παραγωγού της κορυφαίας μαστίχας ήρθε πολλούς αιώνες αργότερα, όταν οι Βυζαντινοί και στη συνέχεια οι Οθωμανοί οργάνωσαν την καλλιέργεια του ειδικού υποείδους Pistacia lentiscus var. chia αποκλειστικά στα Μαστιχοχώρια του νησιού.

Οι Αρχαίοι Έλληνες δεν ήταν μόνοι τους σ’ αυτή τη συνήθεια. Οι Μάγια μασούσαν chicle, οι Σκανδιναβοί πίσσα από σημύδα, οι Κινέζοι ρίζες ginseng και οι Ινδιάνοι της Αμερικής ρητίνη από πεύκα. Ήταν μια καθολική, σχεδόν ενστικτώδης ανθρώπινη ανάγκη: να κρατάς κάτι στο στόμα σου που καθαρίζει, ηρεμεί, ξεκουράζει το σαγόνι και φέρνει δροσιά στην αναπνοή.

Όμως η μαστίχα των Ελλήνων ξεχώριζε. Όχι γιατί ήταν η μόνη, αλλά γιατί ήταν η πιο πολιτισμένη. Χωρίς πρόσθετα, χωρίς τεχνητά αρώματα, χωρίς πλαστική βάση. Ήταν ένα καθαρά φυσικό προϊόν με αντισηπτικές ιδιότητες, που συνέδεε το άτομο με το περιβάλλον και τη φύση. Στην πραγματικότητα, μπορεί να ήταν η πρώτη πραγματική τσίχλα στην ιστορία της Ευρώπης.