Νόμιζες ότι το φίδι άκουγε τη μουσική και χόρευε, αλλά ήταν ένα ψέμα. Τι γινόταν πραγματικά;
Δεν άκουγε τίποτα. Δεν χόρευε. Το φίδι απλώς προσπαθούσε να μη σκοτωθεί. Η αλήθεια για τους snake charmers θα σε ανατριχιάσει.
Σε όλη την Ινδία, το θέαμα του snake charmer ήταν κάτι μαγικό. Ένας άντρας με τουρμπάνι, καθισμένος καταγής, να παίζει μια ιδιότυπη φλογέρα – την pungi – και μια κόμπρα να ανασηκώνεται μέσα από το καλάθι του, να φουσκώνει τον λαιμό της και να χορεύει, υποτίθεται, στον ρυθμό. Όλοι πίστευαν πως η μουσική τη μαγνήτιζε. Ότι υπνωτιζόταν από τη μελωδία. Κανείς δεν ήξερε πως δεν την άκουγε καν.
Το φίδι δεν έχει εξωτερικό αυτί. Δεν αντιλαμβάνεται ήχους όπως ο άνθρωπος ή τα θηλαστικά. Δεν ακολουθούσε τη μουσική – ακολουθούσε την κίνηση. Τη δόνηση του εδάφους. Τη φοβιστική, επιθετική παρουσία ενός ανθρώπου που κινούσε το σώμα του και το όργανό του μπροστά της. Η κόμπρα σήκωνε το σώμα της όχι για να χορέψει, αλλά για να αμυνθεί. Δεν υπνωτιζόταν. Ήταν τρομοκρατημένη.
Οι πιο σκοτεινές αλήθειες κρύβονταν στα καλάθια. Πολλά φίδια είχαν ήδη ραμμένο στόμα, ανοιγμένο ελάχιστα για να περνά μόνο η γλώσσα. Άλλα είχαν βγαλμένα δόντια, ή κατεστραμμένους δηλητηριώδεις αδένες. Για να είναι πιο νωχελικά και προβλέψιμα, τα άφηναν νηστικά για μέρες, χωρίς νερό, ώστε να μην έχουν δυνάμεις να αντιδράσουν. Σε πολλές περιπτώσεις, η «χορευτική» κόμπρα ήταν ήδη μισοπεθαμένη.
Η πρακτική αυτή δεν ήταν απλώς σκληρή. Ήταν οργανωμένη. Ολόκληρες κοινότητες όπως οι Sapera ή οι Bede εκπαιδεύονταν από παιδιά στην τέχνη της φλογέρας, της υπνωτιστικής αφήγησης και της επιβίωσης με ένα φίδι στον ώμο. Κι όταν η Ινδία πέρασε το Wildlife Protection Act το 1972, όλα αυτά τελείωσαν απότομα. Απαγορεύτηκε η κατοχή φιδιών. Οι παραστάσεις διαλύθηκαν. Οι παλιοί μάγοι των δρόμων βρέθηκαν χωρίς μέλλον, χωρίς εισόδημα, χωρίς ζώα.
Κάποιοι συνέχισαν κρυφά. Άλλοι επιχείρησαν να επαναπροσδιοριστούν ως «snake rescuers», πιάνοντας φίδια σε αυλές και ταράτσες και εκπαιδεύοντας τον κόσμο. Μα για την παραδοσιακή εικόνα – το φίδι που δήθεν λικνίζεται στη μουσική – δεν υπήρχε πια θέση στον κόσμο. Γιατί ήταν ψέμα από την αρχή.
Στην πραγματικότητα, το φίδι δεν χόρευε. Δεν άκουγε τίποτα. Προσπαθούσε να επιβιώσει.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
