Ο απίθανος τρόπος που μια ζωγράφος αποκάλυψε ποιος πραγματικά ζωγράφιζε τα έργα που έκαναν διάσημο τον άντρα της
Μια γυναίκα που ζωγράφιζε για χρόνια στο σκοτάδι βρήκε τη δύναμη να δείξει την αλήθεια μπροστά σε δικαστή. Το πινέλο της έγινε το πιο δυνατό επιχείρημα.
Ήταν η δεκαετία του ’50 και η Αμερική λάτρευε τα πορτρέτα με τα τεράστια μάτια. Παιδιά που έμοιαζαν να κοιτάζουν μέσα σου, φιγούρες με μελαγχολία και αθωότητα, πίνακες που γέμιζαν βιτρίνες και σαλόνια. Το όνομα του δημιουργού ήταν παντού. Ο Walter Keane. Ένας ζωγράφος που, φαινομενικά, είχε βρει τη «μαγική συνταγή» του συναισθήματος.
Μόνο που εκείνος δεν είχε πιάσει ποτέ πινέλο.
Στην πραγματικότητα, πίσω από κάθε παιδικό βλέμμα, από κάθε μεγάλα μάτια, βρισκόταν μια γυναίκα που δούλευε σιωπηλά μέσα στο σπίτι τους. Η Margaret Keane, η γυναίκα που ο άντρας της έκανε διάσημη χωρίς να την αναφέρει ποτέ. Ενώ εκείνος έδινε συνεντεύξεις, πόζαρε και πουλούσε, εκείνη ζωγράφιζε ασταμάτητα, μέρα και νύχτα.
Για χρόνια, η Margaret έζησε στη σκιά του ψέματος. Ο Walter της έλεγε πως ο κόσμος δεν θα δεχόταν μια γυναίκα καλλιτέχνη. Έτσι, τα έργα της έβγαιναν με το δικό του όνομα. Όταν το ψέμα έγινε ανυπόφορο, εκείνη τον άφησε. Και τότε άρχισε η πιο απίθανη ανατροπή στην ιστορία της τέχνης.
Το 1970, σε ραδιοφωνική συνέντευξη, η Margaret αποκάλυψε πως εκείνη ήταν η πραγματική δημιουργός των πινάκων. Ο Walter αντέδρασε άμεσα και τη διέψευσε δημόσια. Εκείνη όμως δεν είχε σκοπό να σωπάσει ξανά.
Το 1986, η υπόθεση έφτασε στο δικαστήριο. Η Margaret μήνυσε τον πρώην άντρα της για συκοφαντική δυσφήμιση. Οι δύο τους κάθισαν αντικριστά μέσα στην αίθουσα, με την ιστορία τους κρεμασμένη στους τοίχους σαν τους ίδιους τους πίνακες.
Κάποια στιγμή, ο δικαστής πρότεινε κάτι που κανείς δεν περίμενε: να ζωγραφίσουν και οι δύο επί τόπου, μπροστά στο δικαστήριο. Ένα παιδί με μεγάλα μάτια. Μόνο έτσι θα φαινόταν η αλήθεια.
Ο Walter αρνήθηκε. Είπε πως πονούσε ο ώμος του.
Η Margaret πήρε το πινέλο. Και μέσα σε 53 λεπτά δημιούργησε έναν ολοκαίνουργιο πίνακα, με τα ίδια εκείνα μεγάλα μάτια που είχαν συγκινήσει όλο τον κόσμο. Οι ένορκοι δεν χρειάστηκαν άλλη απόδειξη.
Η απόφαση βγήκε υπέρ της. Το δικαστήριο αναγνώρισε επίσημα πως εκείνη ήταν η δημιουργός των έργων. Της επιδικάστηκαν 4 εκατομμύρια δολάρια αποζημίωση, αλλά ποτέ δεν τα εισέπραξε. Δεν είχε σημασία. Η δικαίωση είχε έρθει με τον πιο καθαρό τρόπο.
Από εκείνη τη μέρα, το όνομα Margaret Keane γράφτηκε στην ιστορία όχι μόνο για την τέχνη της, αλλά και για τη γενναιότητά της να αποκαλύψει την αλήθεια μπροστά σε όλο τον κόσμο. Η δίκη της έγινε παράδειγμα για δεκάδες καλλιτέχνες, και η ίδια συνέχισε να ζωγραφίζει μέχρι τα 94 της χρόνια.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
