Ο νόμος που επέτρεπε στις εγκύους να κλέβουν τρόφιμα αν τα λιγουρευόντουσαν
Μπορεί να ακούγεται απίστευτο, αλλά υπήρχε νόμος που επέτρεπε στις εγκύους να κλέβουν φαγητό αν το λιγουρεύονταν
Στην Ιρλανδία του Μεσαίωνα, υπήρχε ένας νόμος τόσο παράξενος που μοιάζει βγαλμένος από φανταστική ιστορία: αν μια έγκυος λιγουρευόταν κάτι, μπορούσε να το κλέψει και κανείς δεν μπορούσε να την τιμωρήσει γι’ αυτό. Αυτή η απίστευτη διάταξη περιλαμβανόταν στους αρχαίους “Brehon Laws”, το νομικό σύστημα της Ιρλανδίας που ίσχυε για περισσότερα από χίλια χρόνια.
Σύμφωνα με τον νόμο Bretha Étgid, αν μια έγκυος γυναίκα αισθανόταν έντονη επιθυμία για ένα συγκεκριμένο φαγητό και το έπαιρνε χωρίς να πληρώσει, δεν θεωρούνταν έγκλημα. Η αντίληψη πίσω από αυτόν τον κανόνα ήταν ότι η λιγούρα της εγκύου δεν ήταν απλώς μια προσωπική επιθυμία, αλλά μια επιτακτική ανάγκη του εμβρύου. Θεωρούνταν πως η άρνηση αυτού του φαγητού μπορούσε να προκαλέσει κακό στο αγέννητο παιδί.
Δεν ήταν όμως εντελώς ανεξέλεγκτο. Ο νόμος ανέφερε πως αν ο ιδιοκτήτης του φαγητού διαμαρτυρόταν, μπορούσε αργότερα να ζητήσει αποζημίωση από τον σύζυγο ή την οικογένεια της εγκύου. Δηλαδή, δεν ήταν ακριβώς ελεύθερη κλοπή, αλλά περισσότερο ένας περίεργος συνδυασμός κοινωνικής ανοχής και αποζημίωσης.
Αυτός ο νόμος αντικατοπτρίζει τη σημασία που έδιναν οι αρχαίοι Ιρλανδοί στη μητρότητα και στη φροντίδα των εγκύων. Σε μια εποχή όπου η επιβίωση του παιδιού και της μητέρας δεν ήταν εγγυημένη, θεωρούσαν απαραίτητο να καλύπτονται ακόμα και οι πιο περίεργες διατροφικές ανάγκες των εγκύων. Αν μια γυναίκα ένιωθε ότι έπρεπε οπωσδήποτε να φάει κάτι, έπρεπε να το αποκτήσει—νόμιμα ή παράνομα.
Οι Brehon Laws γενικά είχαν μια μοναδική, σχεδόν ανθρωποκεντρική προσέγγιση, διαφορετική από τους αυστηρούς νόμους της υπόλοιπης Ευρώπης. Για παράδειγμα, αντί για φυλακίσεις, προτιμούσαν τις αποζημιώσεις, ενώ η κοινωνία ήταν δομημένη με τρόπους που ευνοούσαν τη διατήρηση της ειρήνης.
Παρόλο που αυτός ο νόμος φαίνεται εξαιρετικά προοδευτικός, εγκαταλείφθηκε τελικά μετά την αγγλική κυριαρχία στην Ιρλανδία. Με την επιβολή του αγγλικού δικαίου, οι Brehon Laws καταργήθηκαν σταδιακά και αντικαταστάθηκαν από πιο αυστηρούς κανόνες.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
