Ο περίεργος λόγος που τον Μάρτιο έχουμε περισσότερα τροχαία

Ο Μάρτιος σηματοδοτεί την αλλαγή της εποχής, τις πρώτες ζεστές ημέρες και τις ανθισμένες αμυγδαλιές. Όμως, υπάρχει κάτι άλλο που φέρνει μαζί του: μια ανησυχητική αύξηση των τροχαίων ατυχημάτων. Και πίσω από αυτό δεν κρύβεται ούτε η αυξημένη κίνηση στους δρόμους, ούτε οι απρόβλεπτες καιρικές συνθήκες, αλλά κάτι πιο απροσδόκητο – η αλλαγή της ώρας.

Στις περισσότερες χώρες που εφαρμόζουν τη θερινή ώρα, οι δείκτες του ρολογιού μετακινούνται μια ώρα μπροστά κάθε Μάρτιο, αφαιρώντας πολύτιμα λεπτά ύπνου από εκατομμύρια ανθρώπους. Αυτή η φαινομενικά ασήμαντη αλλαγή έχει, σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, σοβαρές επιπτώσεις στον εγκέφαλο και το σώμα μας. Το βιολογικό μας ρολόι χρειάζεται χρόνο για να προσαρμοστεί και, κατά τη διάρκεια αυτής της μετάβασης, παρατηρούνται αύξηση στα ποσοστά καρδιακών προσβολών, εγκεφαλικών επεισοδίων και –το πιο ανησυχητικό– περισσότερα τροχαία ατυχήματα.

Ο λόγος είναι απλός: οι οδηγοί είναι πιο κουρασμένοι. Ακόμα και μια ώρα λιγότερου ύπνου αρκεί για να μειώσει τα αντανακλαστικά, να επηρεάσει την ικανότητα συγκέντρωσης και να αυξήσει τις πιθανότητες λάθους στον δρόμο. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τις πρώτες ημέρες μετά την αλλαγή της ώρας, τα επίπεδα αδράνειας και κόπωσης στους οδηγούς θυμίζουν αυτά που παρατηρούνται στην οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ.

Η έλλειψη ύπνου δεν είναι το μόνο πρόβλημα. Η αλλαγή της ώρας προκαλεί απορρύθμιση στο εσωτερικό ρολόι του σώματος, το οποίο ρυθμίζει όχι μόνο τον κύκλο ύπνου αλλά και κρίσιμες λειτουργίες, όπως η απελευθέρωση ορμονών, η ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος και η εγρήγορση. Όταν αυτό το ρολόι διαταράσσεται, ο οργανισμός χρειάζεται αρκετές ημέρες –ή ακόμα και εβδομάδες– για να προσαρμοστεί πλήρως.

Τα στατιστικά στοιχεία είναι εντυπωσιακά. Μελέτες έχουν δείξει ότι τη Δευτέρα μετά την αλλαγή της ώρας, τα τροχαία ατυχήματα αυξάνονται αισθητά, με τις πιο επικίνδυνες ώρες να είναι νωρίς το πρωί και αργά το απόγευμα, όταν η φυσική κόπωση είναι πιο έντονη. Σε κάποιες χώρες, οι αρμόδιες αρχές προειδοποιούν τους οδηγούς για τους κινδύνους και προτείνουν στρατηγικές προσαρμογής, όπως το να κοιμηθούν νωρίτερα τις ημέρες πριν την αλλαγή.

Ο Μάρτιος μπορεί να φέρνει την άνοιξη, αλλά για τους οδηγούς σηματοδοτεί και μια επικίνδυνη περίοδο. Η αλλαγή της ώρας είναι μια μικρή, αλλά σημαντική λεπτομέρεια που μπορεί να κάνει τη διαφορά μεταξύ μιας ασφαλούς διαδρομής και ενός ατυχήματος. Η λύση ίσως είναι απλή: περισσότερη ξεκούραση, μεγαλύτερη προσοχή και, ίσως, ένας επαναπροσδιορισμός της ανάγκης για θερινή ώρα στο σύγχρονο κόσμο