Ο βασιλιάς που μάζευε τις μούμιες των εχθρών του και τις έδειχνε στους καλεσμένους του
Ένα “μαύρο μουσείο” γεμάτο ταριχευμένους εχθρούς. Ντυμένοι όπως όταν ζούσαν.
Μπορεί σήμερα να φοβάσαι μια πολιτική κίνηση ή έναν εφοριακό έλεγχο. Αλλά στην Ιταλία του 15ου αιώνα, αν ενοχλούσες τον βασιλιά Φερδινάνδο της Νάπολης, κατέληγες ταριχευμένος — και έκθεμα στο ιδιωτικό του μουσείο. Όχι σαν τιμή. Αλλά σαν προειδοποίηση.
Ο Φερδινάνδος Α΄, γνωστός και ως Φερράντε, ήταν ευφυής, δεινός στρατηγός, προστάτης των τεχνών — και παγωμένα σκληρός. Όταν το 1485 μερίδα ευγενών συνωμότησε εναντίον του, εκείνος προσποιήθηκε συμφιλίωση, πρόσφερε αμνηστία, και στη συνέχεια τους σκότωσε όλους.
Δεν του έφτανε όμως ο θάνατός τους. Είχε τα σώματά τους ταριχευμένα και ντυμένα με τα ρούχα που φορούσαν όταν ζούσαν. Κάθε λεπτομέρεια μελετημένη. Ύφος, χρώμα, στάση. Τους τοποθέτησε σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο στο παλάτι, ένα ιδιωτικό “μαύρο μουσείο”, που δεν έμοιαζε με τίποτα.
Όταν φιλοξενούσε επισκέπτες, τους ξεναγούσε μέσα στον χώρο, με ήρεμο χαμόγελο και διακριτική υπεροψία. Δεν χρειαζόταν να πει τίποτα. Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: Αυτό παθαίνουν όσοι στρέφονται εναντίον μου.
Η συλλογή του Φερδινάνδου δεν ήταν για τέχνη ή ιστορία. Ήταν το πρώτο μουσείο φόβου. Ήταν μια ψυχρή μορφή ψυχολογικού πολέμου. Οι αντίπαλοι δεν “σβήνονταν”. Διατηρούνταν για πάντα — ως άψυχες αποδείξεις της δύναμής του.
Αναφορές από ιστορικούς της εποχής επιβεβαιώνουν το γεγονός. Και όλοι συμφωνούν: ο Φερράντε είχε καταφέρει να κάνει την εξουσία του ορατή, σωματική, διαρκή. Κάθε νεκρός εχθρός ήταν και μια ζωντανή απειλή προς τον επόμενο.
Δεν υπάρχουν φωτογραφίες. Δεν υπάρχουν πίνακες. Υπάρχει μόνο ο θρύλος ενός βασιλιά που μετέτρεψε την εκδίκηση σε διακόσμηση. Και ένα παλάτι που κάποτε είχε την πιο μακάβρια συλλογή της Ευρώπης.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
