Ποια χώρα και ποια πολιτεία των ΗΠΑ έχουν πάρει το όνομά τους από το ασήμι;

Η φήμη για μια χώρα γεμάτη ασήμι δεν ξεκίνησε από γεωλόγους, αλλά από εξερευνητές. Στις αρχές του 16ου αιώνα, Ισπανοί κατακτητές άκουσαν από ιθαγενείς για μια περιοχή στα νότια του νέου κόσμου, όπου τα ποτάμια μετέφεραν ασημένια κομμάτια. Ο ποταμός Ρίο ντε λα Πλάτα, δηλαδή ο Ποταμός του Ασημιού, απέκτησε το όνομά του πριν καν ανακαλυφθεί κανένα κοίτασμα. Ήταν ο δρόμος προς έναν μυθικό θησαυρό που… δεν υπήρχε.

Κι όμως, ο μύθος έγινε ταυτότητα. Οι Ισπανοί ονόμασαν την περιοχή “Tierra Argentina”, δηλαδή Γη του Αργύρου. Η λέξη argentum στα λατινικά σήμαινε άργυρος, και πέρασε σχεδόν αυτούσια στα Ισπανικά ως Argentina. Όταν τελικά το όνομα καθιερώθηκε, δεν υπήρχε ούτε ένα λειτουργικό ορυχείο στον τόπο. Το ασήμι που δεν βρέθηκε, βάφτισε μια ολόκληρη χώρα. Και της έδωσε μια από τις πιο χαρακτηριστικές και μυστήριες ονομασίες στην ιστορία της Νότιας Αμερικής.

Η Αργεντινή είναι μέχρι σήμερα το μοναδικό κράτος στον πλανήτη που πήρε το όνομά του από χημικό στοιχείο. Όχι από τον πλούτο του, αλλά από την ψευδαίσθηση του πλούτου. Το όνομα δεν συμβόλιζε τι είχαν, αλλά τι πίστευαν πως θα βρουν. Αυτό το κάνει μοναδικό.

Ακόμα πιο παράξενη είναι η περίπτωση της Αριζόνα. Η σημερινή αμερικανική πολιτεία ήταν για αιώνες περιοχή των ιθαγενών λαών της Κεντρικής Αμερικής. Στη γλώσσα των Αζτέκων (ή Νάουατλ), η λέξη arizuma σήμαινε “τόπος του αργύρου” ή “όπου υπάρχει ασήμι”. Εκεί εντοπίζονταν φλέβες αργύρου που ανέβλυζαν μέσα από τη γη.

Οι Ισπανοί άποικοι που έφτασαν στην περιοχή υιοθέτησαν τη λέξη και, με τον χρόνο, την παραφθορά της: Arizona. Το όνομα μεταφέρθηκε από τους αυτόχθονες πληθυσμούς, στους Ισπανούς και έπειτα στους Αμερικανούς εποίκους. Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι οι φλέβες του ασημιού που ενέπνευσαν το όνομα όντως υπήρχαν. Κατά τον 18ο και 19ο αιώνα, η περιοχή γνώρισε μεγάλη εξορυκτική ανάπτυξη, με ορυχεία όπως αυτό της Tombstone, που έκαναν την Αριζόνα γνωστή και πλούσια σε ασήμι για δεκαετίες.

Έτσι, και η Αριζόνα, όπως και η Αργεντινή, έχουν μέσα στο όνομά τους τη ρίζα του αργύρου. Όχι με την ελληνική λέξη «άργυρος», αλλά μέσα από τις μεταμορφώσεις που πέρασαν οι λατινικές και οι αυτόχθονες γλώσσες. Από το argentum των Ρωμαίων, στο Argentina των Ισπανών. Από το arizuma των Αζτέκων, στο Arizona των Αμερικανών.

Ο άργυρος δεν έδωσε μόνο λάμψη, δεν γέμισε μόνο ταμεία και θησαυροφυλάκια. Έδωσε ονόματα, ελπίδες και φαντασιώσεις. Καθόρισε χάρτες, κατακτήσεις και ταυτότητες. Και σε δύο περιπτώσεις, έγινε η ίδια η λέξη με την οποία ένας λαός προσδιορίζει τον εαυτό του.