Ποια είναι η πιθανότητα να έχεις έναν σωσία, έναν ολόιδιο με σένα, κάπου στον κόσμο;

Η ιδέα ότι κάπου στον κόσμο υπάρχει κάποιος που σου μοιάζει σαν δίδυμος, χωρίς να έχεις καμία συγγένεια μαζί του, φαντάζει σχεδόν μαγική. Σαν να βγήκε από αστικό θρύλο ή ταινία μυστηρίου. Όμως η επιστήμη το μελέτησε. Και η απάντηση που έδωσε είναι πιο απίθανη απ’ όσο φαντάζεσαι.

Ερευνητές από την Ισπανία και την Αυστραλία συγκέντρωσαν δεδομένα από ανθρώπους που είχαν βρεθεί στο διαδίκτυο και έμοιαζαν τόσο πολύ μεταξύ τους, που έμοιαζαν σαν δίδυμα αδέλφια. Χρησιμοποίησαν λογισμικά αναγνώρισης προσώπου, γενετικές αναλύσεις και εξετάσεις μικροβιώματος. Ήθελαν να δουν: πόσο ίδια είναι αυτά τα πρόσωπα — και γιατί;

Αποδείχτηκε ότι παρόλο που μερικοί άνθρωποι μπορεί να μοιάζουν τρομακτικά πολύ, η πιθανότητα να υπάρχει κάποιος που να σου μοιάζει απόλυτα, σε όλα τα χαρακτηριστικά του προσώπου, είναι της τάξης του 1 στο 1 τρισεκατομμύριο. Δηλαδή μηδενική. Πιο εύκολα θα κερδίσεις το Τζόκερ πέντε φορές συνεχόμενα, παρά να βρεις τον απόλυτο σωσία σου στον πλανήτη.

Κι όμως, κάποιοι υπάρχουν. Είναι οι λεγόμενοι «δικτυακοί σωσίες», που βρίσκουν ο ένας τον άλλον μέσω φωτογραφιών και εφαρμογών. Οι περισσότεροι απλώς έχουν παρόμοια ζυγωματικά, μαλλιά ή βλέμμα. Αλλά δεν είναι πανομοιότυποι. Στις λεπτομέρειες — στο μήκος της μύτης, στην κλίση των φρυδιών, στο μέγεθος της ίριδας — οι διαφορές αποκαλύπτονται.

Αυτό που βρήκαν όμως οι επιστήμονες είναι πως τα άτομα που μοιάζουν εξωτερικά, τείνουν να έχουν και παρόμοια γονίδια σε περιοχές που σχετίζονται με τη μορφή του προσώπου. Άρα η ομοιότητα δεν είναι εντελώς τυχαία. Οφείλεται στο ότι ο άνθρωπος, ακόμα και σε πληθυσμούς που δεν σχετίζονται γενετικά, έχει συγκεκριμένες γενετικές δομές που επαναλαμβάνονται.

Το παράδοξο είναι άλλο: η συνείδηση και η προσωπικότητα. Όσοι έμοιαζαν σαν δίδυμοι, στην πράξη είχαν εντελώς διαφορετικές φωνές, συμπεριφορές, μορφές λόγου, μυρωδιές σώματος, ακόμα και τύπο βακτηρίων στο δέρμα. Μπορεί να έμοιαζαν. Αλλά δεν ήταν ίδιοι.

Ο θρύλος του doppelgänger — του σωσία που είναι προάγγελος θανάτου ή μοίρας — κρατάει από την αρχαιότητα. Η επιστήμη δεν επιβεβαιώνει τίποτα υπερφυσικό. Μόνο κάτι πιο ανθρώπινο: ότι κάθε πρόσωπο είναι μοναδικό. Και αν συναντήσεις κάποιον που σου μοιάζει τρομακτικά, είναι πιθανότατα ένα παράθυρο προς την τυχαιότητα της γενετικής, όχι προς το πεπρωμένο σου.