Ποιο νησί στην Ελλάδα είχε το δικό του ημερολόγιο διαφορετικό απ’ όλη τη χώρα

Το καλοκαίρι του 1912, ένα μικρό νησί στο ανατολικό Αιγαίο, η Ικαρία, πήρε μια απόφαση που ελάχιστοι γνωρίζουν σήμερα. Οι κάτοικοί του, κουρασμένοι από αιώνες ξένης κυριαρχίας και απουσίας της ελληνικής κρατικής μέριμνας, ξεσηκώθηκαν και αποφάσισαν όχι μόνο να αποτινάξουν τον οθωμανικό ζυγό, αλλά να ιδρύσουν το δικό τους κράτος. Η ανεξαρτησία αυτή, αν και κράτησε μόλις τέσσερις μήνες, είχε όλα τα σύμβολα μιας κανονικής πολιτείας: σημαία, στρατό, νομίσματα – και το πιο εντυπωσιακό, ένα δικό της ημερολόγιο.

Η λεγόμενη Ικαριακή Πολιτεία δημιουργήθηκε στις 17 Ιουλίου 1912, όταν οι Ικαριώτες εξεγέρθηκαν, κατέλαβαν τα τουρκικά φυλάκια και ύψωσαν τη δική τους σημαία. Δεν περίμεναν την επίσημη ελληνική βοήθεια. Οργάνωσαν το νησί μόνοι τους, με δικό τους πολίτευμα και θεσμούς, και έβαλαν στόχο την ένωση με την Ελλάδα. Στο μεταξύ, όμως, έφτιαξαν ένα δικό τους ημερολόγιο, του οποίου το έτος 1 ξεκινούσε την ημέρα της επανάστασης. Για εκείνους, το 1912 γινόταν «έτος 1 Ικαριακής Ελευθερίας».

Το ημερολόγιο αυτό δεν ήταν μια απλή συμβολική πράξη. Ήταν μια καθαρή δήλωση ανεξαρτησίας από κάθε μορφή εξουσίας που τους είχε αγνοήσει ή καταπιέσει. Ήταν το ρολόι μιας μικρής δημοκρατίας που δούλευε στους δικούς της ρυθμούς, χωρίς βασιλείς, χωρίς σουλτάνους και χωρίς κυβερνήτες. Οι Ικαριώτες ήθελαν να δείξουν στον κόσμο ότι δεν περίμεναν διαταγές από κανέναν, ούτε έπαιρναν την ελευθερία τους ως χάρη. Την διεκδίκησαν και την κέρδισαν, έστω και προσωρινά.

Το γεγονός ότι έφτιαξαν δικό τους ημερολόγιο δείχνει πόσο σοβαρά είχαν πάρει την ιδέα της ελευθερίας. Είχαν στήσει στρατιωτικά φυλάκια, οργάνωσαν σύστημα δικαιοσύνης, και εξέδωσαν μάλιστα δικούς τους γραμματόσημους, αν και το νόμισμα δεν προχώρησε λόγω πρακτικών δυσκολιών. Το ημερολόγιο όμως έμεινε. Κατέγραφαν τα γεγονότα όχι ως 1912, αλλά ως “Έτος 1”, μετρώντας τον χρόνο όχι από κάποιο βασιλιά ή θρησκευτικό γεγονός, αλλά από τη στιγμή που πήραν την τύχη τους στα χέρια τους.

Η Ικαριακή Πολιτεία έζησε μόνη της μέχρι τις 4 Νοεμβρίου 1912, όταν καταφτάνει στο νησί ελληνικό πολεμικό πλοίο και η Ικαρία ενσωματώνεται επίσημα στο ελληνικό κράτος. Το ιδιόμορφο ημερολόγιο σταμάτησε εκεί, όμως το γεγονός ότι υπήρξε –έστω και για λίγο– δείχνει το πνεύμα ανεξαρτησίας που διέκρινε τους Ικαριώτες. Δεν ήταν ένα καπρίτσιο. Ήταν μια ριζοσπαστική επιλογή αυτοδιάθεσης σε μια εποχή που ακόμα και το αυτονόητο έπρεπε να κατακτηθεί.

Η Ικαρία είναι σήμερα γνωστή για τη χαλαρή της σχέση με τον χρόνο και τη μακροβιότητα των κατοίκων της. Ίσως όλα να ξεκινούν από εκείνον τον Ιούλιο του 1912, όταν για λίγους μήνες, το νησί αποφάσισε να μετράει τον χρόνο με τον δικό του τρόπο. Ένας λαός που έφτιαξε το δικό του ημερολόγιο για να μη μοιάζει με κανέναν άλλον.