Ποιος υπολογίζει πόσο πιθανό είναι να πεθάνεις και πόσο κοστίζει αυτό

Στις πίσω σειρές μιας ασφαλιστικής, σε ένα γραφείο χωρίς παράθυρα, κάποιος κοιτά ένα φύλλο Excel και προβλέπει αν θα ζήσεις ως τα 78 ή θα φύγεις ξαφνικά στα 42. Δεν σε ξέρει. Δεν σε έχει δει ποτέ. Ξέρει όμως τι δουλειά κάνεις, πού μένεις, αν καπνίζεις και πόσοι σαν εσένα είχαν καρκίνο πριν τα 50. Είναι ο αναλογιστής — ο άνθρωπος που δεν γράφει απλώς αριθμούς, αλλά τιμολογεί το μέλλον σου.

Η αναλογιστική επιστήμη είναι ο κλάδος που προβλέπει, με ακρίβεια στα όρια της στατιστικής, το αναπόφευκτο: θάνατο, αρρώστια, ατύχημα, χρεοκοπία. Είναι η βάση κάθε ασφάλισης, κάθε σύνταξης, κάθε αποζημίωσης. Ο αναλογιστής δεν μαντεύει· υπολογίζει. Παίρνει τα δεδομένα χιλιάδων, φιλτράρει τις πιθανότητες, χτίζει μοντέλα ρίσκου και στο τέλος δίνει την πιο δύσκολη απάντηση: πόσο κοστίζει ο θάνατός σου για το ταμείο, την εταιρεία ή το κράτος.

Η δουλειά του μοιάζει ψυχρή. Αλλά είναι αυτή που καθορίζει το ασφάλιστρο της ζωής σου, το ύψος της σύνταξής σου, το αν η οικογένειά σου θα πάρει κάτι όταν φύγεις. Οι πρώτοι αναλογιστές δεν ήταν οικονομολόγοι. Ήταν μαθηματικοί που προσπαθούσαν να κάνουν τον θάνατο λιγότερο άδικο. Από τον Χάλλεϋ που έφτιαξε πίνακες θνησιμότητας το 1693, μέχρι τον υπάλληλο που σήμερα χτίζει μοντέλα για την επόμενη πανδημία, η ουσία παραμένει ίδια: δεν μπορείς να γλιτώσεις το τέλος, αλλά μπορείς να το κάνεις υπολογίσιμο.

Σε έναν κόσμο που φοβάται την αβεβαιότητα, ο αναλογιστής είναι αυτός που τη μετρά. Και παρ’ ότι σπάνια τον βλέπεις, αυτός είναι που αποφασίζει τι αξίζεις, λίγο πριν πάψεις να υπάρχεις.