Ποιος ήταν ο Φαντομάς, ο Διάβολος με το Κολάν που Έφτασε να Εμπνεύσει τον Batman

Φόραγε μια μαύρη κουκούλα, ένα εφαρμοστό κολάν και εμφανιζόταν στα πιο απίθανα σημεία, από παλάτια μέχρι βαγόνια τρένων. Ο κόσμος τον έβλεπε να πηδάει από τις στέγες του Παρισιού κρατώντας ένα ματωμένο στιλέτο. Δεν ήταν ήρωας. Ήταν τρόμος με πόδια. Τον έλεγαν Fantômas. Και πριν γίνει ο Batman, ο κόσμος είχε εκείνον.

Ο Fantômas γεννήθηκε το 1911 μέσα από την πένα των Γάλλων συγγραφέων Pierre Souvestre και Marcel Allain, ως ο απόλυτος «μάστερ του εγκλήματος». Είχε δεκάδες πρόσωπα, εκατοντάδες μεταμφιέσεις, αμέτρητα εγκλήματα. Δεν ήταν ούτε gentleman, ούτε αντι-ήρωας. Ήταν καθαρό, υπνωτικό κακό. Ένα φάντασμα χωρίς παρελθόν, χωρίς στόχο, χωρίς αρχές. Αντίθετα με τον Lupin, δεν έκλεβε μόνο – σκότωνε, βασάνιζε, σακάτευε και εξαφανιζόταν μέσα στη νύχτα. Όλα αυτά, μέσα σε ένα Παρίσι που βούλιαζε στους εφιάλτες της Belle Époque.

Η σειρά των μυθιστορημάτων – ένα κάθε μήνα, επί δύο χρόνια – είχε ρυθμό φρενήρη. Οι συγγραφείς τον υπαγόρευαν σε δικταφόν και οι δακτυλογράφοι έγραφαν νύχτα μεσημέρι. Τα βιβλία πουλούσαν φτηνά, αλλά προκαλούσαν ψύχωση. Ο κόσμος αγωνιούσε για το επόμενο έγκλημα του Fantômas όπως σήμερα για τη νέα σεζόν ενός blockbuster. Και οι τίτλοι; «Ο νεκρός που σκοτώνει», «Η λιβρέα του εγκλήματος», «Το κομμένο χέρι», «Ο άδειος τάφος». Κάθε εξώφυλλο, και ένας εφιάλτης.

Στον κινηματογράφο, εμφανίστηκε ήδη από το 1913, με τον σκηνοθέτη Louis Feuillade να τον παρουσιάζει ως σκοτεινή σκιά που διαλύει την ηθική τάξη. Τον ακολούθησαν comics, θεατρικά, σειρές και οι σουρεαλιστές: Cocteau, Apollinaire, Magritte. Για τον Robert Desnos ήταν ο «θρύλος που μεγάλωνε τα παιδιά με φαντασία». Για τον Jean Cocteau ήταν «ο δράκος που πατάει το Παρίσι σαν να είναι ο Άγιος Γεώργιος ανάποδα».

Η επιρροή του δεν σταμάτησε εκεί. Το 1916, ο ίδιος ο δημιουργός του Fantômas, Louis Feuillade, σκηνοθέτησε τον Judex, μια αντίστοιχη μορφή με μυστική ταυτότητα, ηθικό σκοπό και μαύρη κάπα. Ο Judex έφτασε στην Αμερική και ενέπνευσε τον The Shadow, έναν ήρωα με σκούφο, κάπα και μυστικά όπλα. Και ο Shadow ήταν εκείνος που τελικά ενέπνευσε τον Batman: ο μασκοφόρος προστάτης που κινείται τη νύχτα, έχει διπλή ζωή, και καταδιώκει το έγκλημα – αλλά στα ίχνη του ίσως υπάρχει ένας μακρινός, σχεδόν δαιμονικός πρόγονος με όνομα… Fantômas.

Ο ίδιος ο Fantômas δεν είχε ούτε αρχή, ούτε τέλος. Ποτέ δεν πιάστηκε. Ποτέ δεν αποκαλύφθηκε πλήρως. Κάθε φορά που πλησίαζε η στιγμή της αποκάλυψης, ένα νέο έγκλημα, ένας νέος μετασχηματισμός, ένα νέο alter ego ερχόταν να θολώσει τα πάντα. Ήταν συγχρόνως άντρας, γυναίκα, κύριος, υπηρέτης, νεκρός, ζωντανός, φίλος, εχθρός, ακόμα και… αδερφός του ίδιου του ντετέκτιβ που τον κυνηγούσε.

Ο Fantômas δεν ήταν πρόσωπο, ήταν φόβος. Ήταν η ιδέα ότι το έγκλημα είναι παντού, ότι φοράει προσωπείο και περιμένει. Ήταν αυτό που σε κάνει να κοιτάς πίσω σου το βράδυ, ενώ λες στον εαυτό σου πως δεν υπάρχει τίποτα εκεί.