Πως ακριβώς λειτουργεί ο καθρέφτης και ακόμα και αν κρυφτείς σε βλέπει;

Φαντάσου να στέκεσαι μπροστά σε έναν καθρέφτη και να βάλεις ένα σεντόνι ανάμεσα σε εσένα και τον καθρέφτη, καλύπτοντας τελείως το πρόσωπό σου. Εσύ, πίσω από το σεντόνι, δεν βλέπεις τον καθρέφτη. Μα το παράξενο είναι ότι κάποιος που στέκεται στο πλάι – σε μια γωνία – μπορεί να δει και το σεντόνι, και εσένα, και την αντανάκλαση σου στον καθρέφτη. Κι εδώ ξεκινάει η μαγεία.

Ο καθρέφτης δεν έχει μυαλό, ούτε «ξέρει» τι υπάρχει πίσω από το σεντόνι. Δεν βλέπει τίποτα. Το μόνο που κάνει είναι να υπακούει πιστά σε έναν απαράβατο νόμο της φυσικής: η γωνία πρόσπτωσης του φωτός είναι ίση με τη γωνία ανάκλασης. Δηλαδή, ό,τι φως φτάνει πάνω του, το στέλνει πίσω με τον ίδιο τρόπο, σαν να αντανακλάται πάνω σε μια απόλυτα λεία επιφάνεια νερού.

Το φως που πέφτει πάνω σου αναπηδά και πηγαίνει σε όλες τις κατευθύνσεις. Αν είσαι καλυμμένος από μπροστά με σεντόνι, το φως που πάει κατευθείαν στον καθρέφτη μπλοκάρεται. Αλλά αυτό δεν σημαίνει πως όλο το φως που παράγεις μπλοκάρεται. Αν υπάρχει έστω και μια χαραμάδα από πλάι, αν φαίνεται έστω και ένα εκατοστό του σώματός σου από άλλη οπτική γωνία, τότε ο καθρέφτης «πιάνει» αυτό το φως και το επιστρέφει.

Γι’ αυτό και κάποιος που βρίσκεται διαγώνια από εσένα μπορεί να δει την αντανάκλασή σου πίσω από το σεντόνι. Δεν είναι ότι ο καθρέφτης βλέπει μέσα από το ύφασμα – είναι ότι λειτουργεί σαν ανοιχτό παράθυρο στο φως που τον αγγίζει από κάθε δυνατή γωνία. Σκέψου τον σαν μια πισίνα με ακίνητο νερό: αν πετάξεις πέτρα από την άκρη, τα κυματάκια δεν πάνε μόνο μπροστά – απλώνονται παντού.

Το σεντόνι, λοιπόν, μπλοκάρει μόνο τη γραμμή ανάμεσα σε εσένα και τον καθρέφτη σε ευθεία. Δεν μπλοκάρει τις πλάγιες ακτίνες που φεύγουν από το σώμα σου και φτάνουν στον καθρέφτη με παρακαμπτήριο δρόμο. Ο καθρέφτης, απλά, στέλνει αυτές τις ακτίνες πίσω στον παρατηρητή που βρίσκεται σε αντίστοιχη γωνία. Είναι σαν ένα οπτικό παιχνίδι μπιλιάρδου, όπου η κάθε ανάκλαση έχει λογική και απόλυτη συνέπεια.

Αν ο καθρέφτης ήταν ζωντανός, θα σου έλεγε: «Δεν με νοιάζει αν έχεις μπροστά σου ύφασμα. Με νοιάζει μόνο το φως που καταφέρνει να με φτάσει από οποιαδήποτε γωνία». Και το φως είναι πεισματάρικο – βρίσκει δρόμους. Από τις μύτες των παπουτσιών σου, από τον ώμο που προεξέχει, από το πλάι του κεφαλιού σου. Όσο δεν είσαι κρυμμένος από παντού, ο καθρέφτης έχει κάτι να σου δείξει.

Αν κλείσεις τελείως το σώμα σου με το σεντόνι, και δεν αφήσεις καθόλου φως να αντανακλαστεί από σένα, τότε και πάλι ο καθρέφτης δεν θα δείξει τίποτα. Όμως αυτό σπάνια συμβαίνει. Στην πράξη, πάντα κάτι φαίνεται, ακόμα και μια σκιά που πέφτει πάνω στο σεντόνι και προδίδει την παρουσία σου. Ο καθρέφτης δείχνει ό,τι του επιτρέπει το φως – τίποτε περισσότερο, τίποτε λιγότερο.