Πόσο κοστίζει μια στολή αστροναύτη και γιατί, ακόμα κι αν έχεις τα χρήματα που μάλλον δεν τα έχεις, είναι δύσκολο να βρεις μία;
Η NASA διαθέτει λιγότερες από 12 πλήρως λειτουργικές στολές.
Η εικόνα είναι γνωστή: ένας αστροναύτης περπατά αργά στο κενό του διαστήματος, με μια ογκώδη λευκή στολή να τον προστατεύει από την απόλυτη σιωπή και τον θάνατο. Αυτό που δεν είναι γνωστό είναι το εξής: η στολή που φοράει κοστίζει πάνω από 12 εκατομμύρια δολάρια. Και αν νομίζεις ότι μπορείς να την αγοράσεις — όσο και να πληρώσεις — μάλλον δεν μπορείς.
Οι στολές που χρησιμοποιεί σήμερα η NASA λέγονται EMU (Extravehicular Mobility Units). Είναι εξοπλισμένες με ολόκληρο φορητό σύστημα υποστήριξης ζωής: παρέχουν οξυγόνο, διατηρούν τη θερμοκρασία, ελέγχουν την πίεση, φιλτράρουν το διοξείδιο του άνθρακα και προστατεύουν από μικρομετεωρίτες, ραδιενέργεια και την απόλυτη ψύχρα του διαστήματος.
Η τιμή τους είναι απαγορευτική: περισσότερα από 12 εκατομμύρια δολάρια η καθεμία, χωρίς να υπολογιστεί το κόστος συντήρησης, προσαρμογής και εκπαίδευσης. Κι όμως, αυτό είναι το λιγότερο. Ακόμα και να έχεις αυτά τα χρήματα, δεν μπορείς να αποκτήσεις μία.
Οι στολές δεν είναι μαζικής παραγωγής. Δεν πωλούνται. Είναι σχεδιασμένες για πολύ συγκεκριμένα σώματα, σε συνεργασία με δεκάδες μηχανικούς, για εκατοντάδες ώρες δραστηριότητας. Η NASA διαθέτει λιγότερες από 12 πλήρως λειτουργικές στολές EVA αυτή τη στιγμή — και καμία δεν είναι ανταλλάξιμη ή διαθέσιμη εκτός υπηρεσίας.
Το πιο τρελό; Οι στολές αυτές έχουν κατασκευαστεί τις δεκαετίες του 1970 και του 1980. Είναι τεχνολογία 40 ετών. Και όμως, είναι τόσο ακριβές, τόσο περίπλοκες και τόσο δυσεύρετες, που η NASA τις χρησιμοποιεί ακόμη.
Κάθε νέα προσπάθεια για να δημιουργηθεί μοντέρνα στολή, όπως το πρόγραμμα xEMU, κολλάει σε κόστος, καθυστερήσεις και προβλήματα σχεδίασης. Δεν είναι απλώς θέμα χρημάτων. Είναι θέμα τεχνογνωσίας, υπομονής, και συνεργασίας ειδικοτήτων που λίγοι στον κόσμο διαθέτουν.
Μπορείς να αγοράσεις 10 supercars ή 50 διαμερίσματα σε επαρχιακές πόλεις. Αλλά μία αυθεντική στολή αστροναύτη, πλήρως λειτουργική, δεν θα τη βρεις πουθενά. Εκτός κι αν σε επιλέξει η NASA — και σε μετρήσουν χιλιοστό προς χιλιοστό για να στη φορέσουν