Γιατί σέρνουν τον πρόεδρο της Βουλής μέχρι την έδρα του
Η θέση του προέδρου της Βουλής κάποτε ήταν θανατηφόρα. Κι αυτός είναι ο λόγος που μέχρι σήμερα τον σέρνουν τελετουργικά μέχρι την έδρα.
Όταν ο Καναδός βουλευτής γίνεται πρόεδρος της Βουλής, δύο συνάδελφοί του τον πιάνουν από τα μπράτσα και τον σέρνουν, κυριολεκτικά, μέχρι την έδρα. Ο ίδιος κάνει ότι αντιστέκεται ελαφρώς. Κάποιος που δεν ξέρει την παράδοση, μπορεί να το περάσει για αστείο. Δεν είναι. Είναι μια συμβολική αναπαράσταση ενός πολύ παλιού φόβου. Ενός αξιώματος που κάποτε στοίχιζε τη ζωή σου.
Η παράδοση ξεκίνησε στη Βρετανία, στα χρόνια που ο πρόεδρος της Βουλής των Κοινοτήτων δεν ήταν απλώς ένας διαιτητής της συζήτησης. Ήταν αυτός που όφειλε να μεταφέρει στον μονάρχη τα αιτήματα και τις αποφάσεις των βουλευτών. Αν αυτά δεν άρεσαν στον βασιλιά, το πλήρωναν. Πολλές φορές με το κεφάλι τους.
Από τον 14ο έως τον 16ο αιώνα, τουλάχιστον επτά πρόεδροι της Βουλής εκτελέστηκαν. Όχι γιατί διέπραξαν προδοσία, αλλά γιατί μετέφεραν στον θρόνο την απόφαση των Κοινοτήτων. Όταν το κοινοβούλιο δεν συμφωνούσε με τη βασιλική γραμμή, ο αγγελιοφόρος γινόταν θύμα. Ο πιο διάσημος από αυτούς ήταν ο σερ Τόμας Μορ, που αποκεφαλίστηκε το 1535.
Η θέση του προέδρου έγινε τόσο ανεπιθύμητη, που χρειάζονταν πιέσεις, ακόμα και απειλές, για να δεχτεί κάποιος να την αναλάβει. Έτσι ξεκίνησε η τελετουργική «αντίσταση» και το «σέρσιμο» μέχρι την έδρα. Δεν ήταν θέατρο. Ήταν αγωνία.
Στον Καναδά, που ακολουθεί το κοινοβουλευτικό μοντέλο του Ηνωμένου Βασιλείου, η παράδοση διατηρείται μέχρι σήμερα. Όταν εκλέγεται νέος πρόεδρος της Βουλής, τον συνοδεύουν δύο μέλη του κοινοβουλίου, τον τραβούν ελαφρώς μέχρι την έδρα, ενώ εκείνος δείχνει σχεδόν να διστάζει. Το κοινό γελά. Αλλά η πράξη έχει ιστορικό βάθος. Κουβαλάει μέσα της αποκεφαλισμούς, βασιλική εξουσία και τη μνήμη ενός ρόλου που άλλοτε ήταν επικίνδυνος.
Ο πρόεδρος της Βουλής δεν ήταν πάντα πολιτική τιμή. Κάποτε ήταν παγίδα. Και σήμερα, πίσω από το καθιερωμένο τελετουργικό, κρύβεται ακόμη η ανάμνηση εκείνου του φόβου: να γίνεις η φωνή του λαού — και να σε τιμωρήσει ο θρόνος για αυτό.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
