Στην Ιαπωνία δεν είναι τα ζώδια, είναι το αίμα
Στην Ιαπωνία, η ομάδα αίματος παίζει τον ρόλο που έχουν τα ζώδια στη Δύση. Φίλοι, σχέσεις και δουλειές επιλέγονται με βάση τα ερυθρά αιμοσφαίρια.
Σε μια κοινωνία που έχει ενσωματώσει την τεχνολογία στα πάντα και μοιάζει να κινείται με λογική και ακρίβεια, υπάρχει κάτι βαθιά ριζωμένο που θυμίζει… αστρολογία. Μόνο που στην Ιαπωνία δεν κοιτάζουν τον ουρανό, κοιτάζουν τις φλέβες: η ομάδα αίματος θεωρείται δείκτης χαρακτήρα, συμβατότητας και προσωπικότητας. Και όχι, δεν είναι θεωρία συνωμοσίας – είναι καθημερινότητα.
Τα ιαπωνικά περιοδικά μόδας, οι τηλεοπτικές εκπομπές και τα εταιρικά προφίλ περιλαμβάνουν την ομάδα αίματος όπως θα περιλάμβαναν το ζώδιο στη Δύση. Κάποιοι εργοδότες την ρωτούν σε συνεντεύξεις. Παιδιά στο σχολείο χωρίζονται ή δέχονται πειράγματα με βάση την ομάδα τους. Το φαινόμενο λέγεται «ketsueki-gata» και είναι τόσο διαδεδομένο που δεν αντιμετωπίζεται ως ιδιορρυθμία, αλλά ως πολιτισμική νόρμα.
Η θεωρία ξεκίνησε το 1927 από έναν καθηγητή ψυχολογίας, αλλά άνθισε κυρίως τη δεκαετία του ’70 με τον Masahiko Nomi, ο οποίος δεν είχε επιστημονικό υπόβαθρο αλλά έγραψε εκλαϊκευμένα βιβλία με τεράστια επιτυχία. Σήμερα, υπάρχουν εταιρείες που προωθούν προϊόντα ανάλογα με την ομάδα σου, εφαρμογές που βρίσκουν τον ιδανικό σύντροφο και… υποψήφιοι βουλευτές που προβάλλουν την ομάδα αίματός τους για να κερδίσουν ψήφους.
Οι πιο «δημοφιλείς» είναι οι ομάδες Α και Ο. Η Α θεωρείται τελειομανής, εργατική και συνεσταλμένη. Η Ο είναι κοινωνική, ηγέτης και ανοιχτόμυαλη. Η Β, πιο ανεξάρτητη αλλά εγωκεντρική. Η ΑΒ, απρόβλεπτη και μυστήρια. Αν θυμίζει ζώδια, δεν είναι τυχαίο. Οι αντιστοιχίες είναι σαρωτικές και εντυπωσιακές, αλλά χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση.
Υπάρχουν, ωστόσο, και σκοτεινές πλευρές. Άτομα με ομάδα αίματος Β έχουν αναφέρει διακρίσεις, και ο όρος «bura-hara» (blood harassment) έχει εμφανιστεί για να περιγράψει φαινόμενα εκφοβισμού και περιθωριοποίησης. Παρά τις αντιδράσεις, το «αίμα» εξακολουθεί να μετράει πολύ στην καθημερινή Ιαπωνία.
Ακόμα και αν δεν έχει επιστημονική βάση, η πεποίθηση αυτή επηρεάζει ανθρώπινες σχέσεις, επαγγελματικές αποφάσεις και διαπροσωπικές συμπεριφορές. Είναι μια ματιά σε μια κουλτούρα που προσπαθεί να προβλέψει το απρόβλεπτο – τον χαρακτήρα – μέσω μιας βιολογικής ταυτότητας.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
