Στείρωσαν όσους έκριναν πνευματικά κατώτερους για να μην κάνουν παιδιά. Για να προστατευτεί η κοινωνία, είπαν.

Δεν ήταν μια μυστική απόφαση, ούτε μια λάθος ερμηνεία του νόμου. Ήταν απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών. Το 1927, στην υπόθεση Buck v. Bell, η Δικαιοσύνη έδωσε επίσημα το πράσινο φως για τις αναγκαστικές στειρώσεις πολιτών που κρίνονταν «ακατάλληλοι» να κάνουν παιδιά. Η Carrie Buck, μια φτωχή γυναίκα από τη Βιρτζίνια, ήταν η πρώτη. Οι γιατροί είπαν ότι είχε χαμηλό δείκτη νοημοσύνης. Το κράτος αποφάσισε ότι δεν έπρεπε να αναπαραχθεί.

Ο δικαστής Oliver Wendell Holmes Jr. έγραψε την πιο ανατριχιαστική φράση σε νομικό κείμενο: «Three generations of imbeciles are enough». Αυτό αρκούσε για να αφαιρεθεί η ικανότητα τεκνοποίησης από χιλιάδες ανθρώπους. Δεν ήταν όλοι τους άρρωστοι. Πολλοί ήταν απλώς φτωχοί, ορφανοί, ή απλώς μη επιθυμητοί από το σύστημα. Σε ορισμένες Πολιτείες, ακόμη και μικρά παιδιά σε ιδρύματα υπέστησαν τη διαδικασία χωρίς να το γνωρίζουν.

Το πρόγραμμα ευγονικής στις ΗΠΑ χρηματοδοτήθηκε από μεγάλους οργανισμούς, υποστηρίχθηκε από επιστήμονες και διαφημίστηκε ως πρόοδος. Η λογική ήταν απλή: αν δεν μπορούν να θεραπευτούν, ας μην αναπαραχθούν. Ήταν μια ωμή εφαρμογή του κοινωνικού δαρβινισμού, μεταμφιεσμένη σε ιατρική φροντίδα. Η στείρωση θεωρήθηκε «προστασία του μέλλοντος».

Μέχρι τη δεκαετία του ’70, περισσότερα από 60.000 άτομα είχαν στειρωθεί υποχρεωτικά. Ανάμεσά τους και γυναίκες που απλώς αρνήθηκαν να παντρευτούν, γυναίκες που έκαναν παιδί εκτός γάμου, άντρες με μαθησιακές δυσκολίες και πολλοί που δεν είχαν καμία ιατρική διάγνωση. Το κοινό στοιχείο: ήταν άνθρωποι που δεν μπορούσαν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους.

Στη Βόρεια Καρολίνα, το πρόγραμμα συνεχίστηκε ακόμη και μετά την αποκάλυψη της αλήθειας. Κάποιοι γιατροί στειρώναν γυναίκες κρυφά, την ώρα που γεννούσαν με καισαρική. Άλλες φορές τις εκβίαζαν: «Αν θέλεις να πάρεις επίδομα, πρέπει να υπογράψεις εδώ».

Η πιο πικρή ειρωνεία; Το ναζιστικό καθεστώς της Γερμανίας μελέτησε τους ευγονικούς νόμους των ΗΠΑ πριν εφαρμόσει τα δικά του. Αυτό που ξεκίνησε ως επιστημονική “καθαρότητα” στις Πολιτείες, πέρασε στην Ευρώπη ως εργαλείο εξόντωσης.

Η απόφαση του 1927 δεν έχει ποτέ ρητά ανακληθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο. Θεωρείται «ανενεργή», αλλά ισχύει ακόμη τυπικά. Και η φράση του Holmes, που σφράγισε χιλιάδες μοίρες, παραμένει γραμμένη στα νομικά χρονικά της Αμερικής, χωρίς συγγνώμη.