Τα Κλασσικά Εικονογραφημένα ήταν το Netflix μιας άλλης εποχής

Δεν υπήρχε τηλεόραση, δεν υπήρχε βίντεο, ούτε YouTube. Υπήρχε μόνο το περίπτερο και οι φράσεις «θέλω τον Κολοκοτρώνη», «έχει βγει ο Ροβινσώνας;» ή «πότε έρχεται η Οδύσσεια;». Ήταν η εποχή που τα παιδιά περίμεναν με ανυπομονησία την 1η και τη 15η του μήνα όχι για επίδομα, αλλά για το επόμενο τεύχος. Τα Κλασσικά Εικονογραφημένα ήταν η πλατφόρμα φαντασίας μιας Ελλάδας χωρίς οθόνες.

Δεν ήταν απλώς κόμικς. Ήταν η πρώτη επαφή χιλιάδων παιδιών με τον Βίκτωρα Ουγκώ, τον Σαίξπηρ, τον Ιούλιο Βερν, την ελληνική μυθολογία, την Ιστορία. Σε κάθε σπίτι υπήρχε ένα κουτί παπουτσιών γεμάτο με τσακισμένα τεύχη, κάποιες σελίδες μισοκομμένες, άλλες με λεκέδες από πορτοκαλάδα. Τα διαβάζαμε, τα δανείζαμε, τα ανταλλάσσαμε. Μια ολόκληρη γενιά μεγάλωσε με αυτά.

Το πρώτο τεύχος κυκλοφόρησε το 1951 με «Τους Άθλιους» του Ουγκώ. Ήταν έγχρωμο, εκτυπωμένο σε τετραχρωμία όφσετ, και πούλησε σχεδόν ένα εκατομμύριο αντίτυπα. Οι Εκδόσεις Πεχλιβανίδη έφεραν το αμερικανικό πρωτότυπο στην Ελλάδα, αλλά πρόσθεσαν κάτι δικό τους: ελληνική Ιστορία και μυθολογία. Από τον Κολοκοτρώνη μέχρι τον Ηρακλή και τον Μέγα Αλέξανδρο, τα Κλασσικά Εικονογραφημένα δεν μας έδειχναν μόνο τον κόσμο. Μας έδειχναν και τον εαυτό μας.

Ο Βασίλης Ρώτας υπέγραφε τις μεταφράσεις, ενώ καλλιτέχνες όπως ο Κώστας Γραμματόπουλος και ο Μποστ σχεδίαζαν τους ήρωες. Δεν ήταν κόμικ φτηνιάρικα. Ήταν εικαστικά και λογοτεχνικά έργα με την ψυχή μιας εποχής που δεν είχε πολλά, αλλά είχε φαντασία. Σε κάθε τεύχος, μια εικονογραφημένη πύλη προς έναν άλλο κόσμο.

Στο τέλος κάθε ιστορίας υπήρχαν βιογραφικά σημειώματα, ιστορικά άρθρα, μέχρι και οδηγίες «πώς να διαβάζεις κόμικ». Ήταν το streaming πριν το streaming. Μόνο που αντί για remote control, είχες τα δάχτυλά σου και μια δίψα να μάθεις. Να μάθεις για τη Θερμοπύλη, για την Πομπηία, για το φεγγάρι και τον Καίσαρα.

Και μετά, ήρθε η τηλεόραση. Ήρθαν τα αμερικάνικα cartoons. Τα Κλασσικά έμειναν στα ράφια, στα πατάρια, σε παλιές βαλίτσες. Κι όμως, δεν ξεχάστηκαν. Σήμερα, δεκάδες χρόνια μετά, τα εξώφυλλά τους κυκλοφορούν στα social media ως vintage διαμάντια. Τα συλλεκτικά τεύχη τους πωλούνται σε δημοπρασίες. Και τα παιδικά μάτια που τα διάβασαν, έχουν πια γεράσει, αλλά θυμούνται ακόμα.

Ήταν το Netflix της φαντασίας πριν μάθουμε τη λέξη «streaming». Ήταν ο μόνος τρόπος να δεις τον κόσμο, αν ήσουν παιδί στα Πατήσια το 1954 ή στην Καβάλα το 1963. Ήταν ο μαγικός συνδυασμός του λόγου και της εικόνας. Ήταν το πιο όμορφο εισιτήριο σε έναν κόσμο που ξεπερνούσε την πραγματικότητα.