Τελικά ισχύει ο κανόνας με τα 5 δευτερόλεπτα ότι δηλαδή αν πέσει φαγητό στο έδαφος και το μαζέψεις σε 5 δευτερόλεπτα είναι ασφαλές;

Ο μύθος του κανόνα των 5 δευτερολέπτων υπάρχει εδώ και δεκαετίες. Η ιδέα είναι απλή: αν ένα τρόφιμο πέσει στο πάτωμα και το σηκώσεις μέσα σε 5 δευτερόλεπτα, τότε είναι ασφαλές να το φας, επειδή τα βακτήρια δεν προλαβαίνουν να μεταφερθούν τόσο γρήγορα. Αυτή η θεωρία ακούγεται λογική, αλλά τι λέει πραγματικά η επιστήμη;

Οι μελέτες δείχνουν ότι τα βακτήρια δεν χρειάζονται 5 δευτερόλεπτα για να μεταφερθούν σε ένα τρόφιμο. Στην πραγματικότητα, η μόλυνση μπορεί να συμβεί ακαριαία. Όλα εξαρτώνται από τον τύπο της επιφάνειας, την υγρασία του τροφίμου και τον αριθμό των μικροβίων που υπάρχουν ήδη στο έδαφος. Επιφάνειες όπως χαλιά φαίνεται να μεταφέρουν λιγότερα βακτήρια από ό,τι ξύλινα ή πλακάκια, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι είναι ασφαλείς. Ένα ζουμερό κομμάτι φρούτου, για παράδειγμα, απορροφά μικρόβια πολύ πιο γρήγορα από ένα ξηρό κράκερ.

Οι επιστήμονες έχουν κάνει πειράματα για να ελέγξουν αν ο κανόνας των 5 δευτερολέπτων ισχύει. Σε μία από τις πιο διάσημες μελέτες, ερευνητές δοκίμασαν διαφορετικές επιφάνειες όπως κεραμικά πλακάκια, ξύλο και χαλί, καθώς και διαφορετικά είδη τροφίμων. Το αποτέλεσμα ήταν ξεκάθαρο: σε ορισμένες περιπτώσεις, βακτήρια όπως η σαλμονέλα και το E. coli μπορούν να μεταφερθούν σε τρόφιμα σχεδόν αμέσως. Άλλες φορές, η μεταφορά των βακτηρίων εξαρτάται από το πόση ώρα βρίσκεται το τρόφιμο στο έδαφος, αλλά σίγουρα δεν είναι θέμα 5 δευτερολέπτων.

Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει μαγικός αριθμός δευτερολέπτων που καθορίζει αν ένα τρόφιμο είναι ασφαλές ή όχι. Αν μια επιφάνεια είναι βρώμικη, τότε ακόμη και ένα κλάσμα του δευτερολέπτου αρκεί για να μολυνθεί το φαγητό. Το πρόβλημα είναι ότι τα βακτήρια δεν είναι ορατά με γυμνό μάτι, οπότε δεν μπορείς να ξέρεις αν ένα πάτωμα είναι καθαρό ή γεμάτο μικρόβια. Επιπλέον, πολλά βακτήρια επιβιώνουν για ώρες ή και μέρες σε επιφάνειες, οπότε ακόμα και αν το πάτωμα φαίνεται καθαρό, μπορεί να μην είναι.

Αν και οι περισσότεροι άνθρωποι δεν αρρωσταίνουν κάθε φορά που τρώνε κάτι που έχει πέσει στο πάτωμα, υπάρχει πάντα ένας κίνδυνος. Τα μικρόβια που προκαλούν τροφικές δηλητηριάσεις, όπως η λιστέρια και η σαλμονέλα, μπορεί να είναι παρόντα χωρίς να δίνουν κανένα ορατό σημάδι. Για τα παιδιά, τους ηλικιωμένους και όσους έχουν αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα, ακόμη και μια μικρή ποσότητα αυτών των βακτηρίων μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας.

Ο κανόνας των 5 δευτερολέπτων είναι ένας μύθος που έχει διαδοθεί από στόμα σε στόμα και έχει γίνει κομμάτι της λαϊκής κουλτούρας. Παρόλο που μπορεί να φαίνεται αβλαβής, δεν βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα. Αν πέσει φαγητό στο πάτωμα, το ασφαλέστερο είναι να το πετάξεις. Μπορεί να φαίνεται υπερβολικό, αλλά σε πολλές περιπτώσεις είναι καλύτερο να μην ρισκάρεις. Η υγιεινή των τροφίμων είναι σημαντική και μερικές φορές, μια απλή απόφαση μπορεί να σε γλιτώσει από δυσάρεστες συνέπειες.