Τι ακριβώς είναι το ναυτικό μίλι και γιατί δεν το μετράμε σε χιλιόμετρα ή πόδια;

Το ναυτικό μίλι δεν είναι μια μονάδα που προέκυψε από μεζούρα ή από εμπορική ανάγκη. Είναι ίσως η πιο «γεωμετρική» μονάδα απόστασης που χρησιμοποιείται σήμερα — και γεννήθηκε από τον ίδιο τον πλανήτη. Αν η Γη ήταν μια σφαίρα χαραγμένη με γεωγραφικούς κύκλους, ένα λεπτό του τόξου αυτών των κύκλων αντιστοιχεί ακριβώς σε ένα ναυτικό μίλι.

Και τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Ότι ολόκληρη η περιφέρεια της Γης, αν μετρηθεί με ναυτικά μίλια, βγάζει έναν εκπληκτικά στρογγυλό αριθμό: 21.600. Γιατί; Γιατί κάθε γεωγραφικός κύκλος έχει 360 μοίρες, και κάθε μοίρα έχει 60 λεπτά. Το 60 επί 360 μας δίνει το 21.600. Όχι τυχαία, το ναυτικό μίλι σχεδιάστηκε ακριβώς για να λειτουργεί έτσι.

Με λίγα λόγια, ένα ναυτικό μίλι είναι ένα λεπτό τόξου πάνω στην επιφάνεια της Γης. Αυτό σημαίνει πως αν σχεδιάσεις ένα μικρό τόξο 1’ (ένα λεπτό γωνίας) στον χάρτη, η πραγματική απόσταση που αντιστοιχεί σε αυτό είναι ακριβώς 1 ναυτικό μίλι, δηλαδή περίπου 1.852 μέτρα.

Γι’ αυτό και η μονάδα αυτή δεν αντικαθίσταται με χιλιόμετρα ή πόδια: γιατί αυτά δεν βασίζονται σε τίποτα από τη γεωμετρία της Γης. Αντίθετα, το ναυτικό μίλι είναι μονάδα πλοήγησης, όχι μεταφοράς. Όταν ένα πλοίο ή ένα αεροπλάνο κινείται σε έναν γεωγραφικό χάρτη ή σύστημα GPS, μετράει τόξα, μοίρες και λεπτά. Και το ναυτικό μίλι μεταφράζει αυτό το σύστημα σε αποστάσεις πραγματικές.

Και για να είναι όλα πιο πρακτικά, ο κόμβος —δηλαδή η μονάδα ταχύτητας στην πλοήγηση— βασίζεται στο ναυτικό μίλι. Ένα knot σημαίνει ένα ναυτικό μίλι ανά ώρα. Όπως ο χερσαίος λέει “χιλιόμετρα την ώρα”, ο ναυτικός λέει “κόμβους”, επειδή μετράει σε γωνιακές αποστάσεις πάνω σε μια σφαίρα: τον πλανήτη.

Και κάτι ακόμα. Το ναυτικό μίλι δεν είναι καν διεθνές σύμβολο του μέτρου. Δεν υπάρχει σε ράβδους ή χάρακες. Υπάρχει μόνο στο GPS, στην πυξίδα, στους ναυτικούς χάρτες. Εκεί που η απόσταση είναι κάτι πιο βαθύ από μια γραμμή: είναι μια γωνία, ένας προορισμός, μια κατεύθυνση στον ορίζοντα.