EXTRATIME

Τι έτρωγαν οι Έλληνες για γλυκό πριν από 100 χρόνια;

Γλυκά του κουταλιού, μουσταλευριά, λουκούμια και ψωμί με ζάχαρη.
Τι έτρωγαν οι Έλληνες για γλυκό πριν από 100 χρόνια;

Δεν υπήρχε σοκολάτα με φουντούκια, ούτε κρουασάν με πραλίνα, ούτε καν φούρνος στη γειτονιά. Και όμως, πριν από έναν αιώνα, οι Έλληνες ήξεραν να γλυκαίνονται. Τα γλυκά τους ήταν απλά, αγνά και δεμένα με την εποχή, τη γη και τις περιστάσεις. Ήταν γλυκά που μοσχοβολούσαν βανίλια και κυδώνι, και που η προετοιμασία τους απαιτούσε υπομονή, όχι χρήμα.

Σε κάθε σπίτι υπήρχε ένα γλυκό του κουταλιού. Όχι γιατί το ήθελε η μόδα, αλλά γιατί ήταν τρόπος να συντηρηθούν τα φρούτα. Το κεράσι, το σύκο, το κυδώνι, το πορτοκάλι, ακόμα και η μελιτζάνα ή το ντοματάκι, γίνονταν γλυκίσματα που κρατούσαν όλο το χρόνο. Σέρβιραν ένα κουταλάκι με ένα ποτήρι δροσερό νερό και αυτό ήταν το κέρασμα. Κανένας δεν παραπονιόταν. Το αντίθετο.

Οι πιο φτωχοί έτρωγαν μουσταλευριά, φτιαγμένη με μούστο σταφυλιού και λίγο αλεύρι. Άλλες φορές έβραζαν το πετιμέζι και το έβαζαν πάνω σε τηγανίτες ή μέσα σε ζυμωτό ψωμί. Το ψωμί με ζάχαρη ή με λάδι και κανέλα ήταν επίσης κλασικό γλύκισμα για τα παιδιά. Δεν ήταν μόνο νόστιμο, ήταν και ζεστό, καθησυχαστικό.

Στις πόλεις υπήρχαν ήδη κάποια ζαχαροπλαστεία. Λουκούμια, παστέλια, καραμέλες βουτύρου, χαλβάδες από ταχίνι και σιμιγδάλι. Η σοκολάτα μόλις είχε αρχίσει να κάνει δειλά την εμφάνισή της και θεωρούνταν πολυτέλεια. Οι σπιτικές δίπλες, οι καρυδόπιτες, τα ρεβανί και τα γαλακτομπούρεκα ήταν γλυκά των γιορτών, όχι της κάθε μέρας.

Οι περισσότεροι πάντως βασίζονταν στα εποχικά. Καρπούζι παγωμένο το καλοκαίρι, κάστανα με μέλι τον χειμώνα, σύκα ξερά και σταφίδες στα ενδιάμεσα. Τα γλυκά των Ελλήνων πριν από 100 χρόνια δεν είχαν πρόσθετα, δεν είχαν ετικέτες, δεν είχαν τυποποίηση. Είχαν μόνο μνήμες, γιαγιάδες και κατσαρόλες.

Γρηγόρης Κεντητός

Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.

Εγγραφείτε στα Σελίδα του του Sportime στην πλατφόρμα των Google news για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
Κοινωνία: Πολύνεκρο τροχαίο με οπαδούς του ΠΑΟΚ: Άφωνο παρακολουθεί το πανελλήνιο μια ακόμα φρικτή τραγωδία μετά το εργοστάσιο «Βιολάντα»

Πολύνεκρο τροχαίο με οπαδούς του ΠΑΟΚ: Άφωνο παρακολουθεί το πανελλήνιο μια ακόμα φρικτή τραγωδία μετά το εργοστάσιο «Βιολάντα»

Ανείπωτος θρήνος για τη νέα συμφορά - 26 χρόνια μετά το φονικό δυστύχημα στα Τέμπη, ο ΠΑΟΚ και η Ελλάδα θρηνούν ξανά νέα παιδιά

Κοινωνία
Κοινωνία: Δημοσκόπηση Interview για Καρυστιανού: Μηδενική «ζημιά» από τις δηλώσεις για τις αμβλώσεις – Αμετάβλητη η απήχησή της στο εκλογικό κοινό

Δημοσκόπηση Interview για Καρυστιανού: Μηδενική «ζημιά» από τις δηλώσεις για τις αμβλώσεις – Αμετάβλητη η απήχησή της στο εκλογικό κοινό

Το 51% των πολιτών δεν δυσαρεστήθηκαν καθόλου από τις δηλώσεις για τις αμβλώσεις - Ίδιο το ποσοστό που ούτως ή άλλως έβλεπε θετικά το κόμμα Καρυστιανού

Κοινωνία
Κοινωνία: Τραγωδία στο εργοστάσιο «Βιολάντα»: Ανείπωτο παιχνίδι της μοίρας – Χαρούμενες οι 5 εργάτριες στο τραπέζι της βασιλόπιτας λίγες ώρες πριν τον όλεθρο

Τραγωδία στο εργοστάσιο «Βιολάντα»: Ανείπωτο παιχνίδι της μοίρας – Χαρούμενες οι 5 εργάτριες στο τραπέζι της βασιλόπιτας λίγες ώρες πριν τον όλεθρο

Ανύποπτες για το τι έμελλε να συμβεί, οι 5 γυναίκες περνούσαν ανέμελες στιγμές χαράς με τους συναδέλφους τους σε γιορτή της εταιρείας

Κοινωνία
Featured: Υπήρχαν μπισκότα σαν τα Oreo πριν από τα Oreo, αλλά κανείς δεν τα θυμάται σήμερα

Υπήρχαν μπισκότα σαν τα Oreo πριν από τα Oreo, αλλά κανείς δεν τα θυμάται σήμερα

Τα Oreo δεν ήταν τα πρώτα μπισκότα με κρέμα στη μέση. Υπήρχαν πριν από αυτά, αλλά δεν κατάφεραν ποτέ να μείνουν στη μνήμη του κόσμου.

Featured
Ελευθέριος Ανδρώνης: Τραγωδία στο εργοστάσιο «Βιολάντα»: Ανύπαρκτο κράτος – Αχόρταγη παραγωγή – Απανθρακωμένες ζωές

Τραγωδία στο εργοστάσιο «Βιολάντα»: Ανύπαρκτο κράτος – Αχόρταγη παραγωγή – Απανθρακωμένες ζωές

Ανείπωτος θρήνος – Πέντε γυναίκες νεκρές στο νυχτοκάματο ενός εργοστασίου σε μια χώρα που κανένας εργαζόμενος δεν μπορεί να νοιώθει ασφαλής

Ελευθέριος Ανδρώνης
Κοινωνία: Δημογραφικό – SOS: To 2025 η Ελλάδα είχε τις λιγότερες γεννήσεις της νεότερης ιστορίας της – 42% κατάρρευση από το 2010

Δημογραφικό – SOS: To 2025 η Ελλάδα είχε τις λιγότερες γεννήσεις της νεότερης ιστορίας της – 42% κατάρρευση από το 2010

Τραγικά νούμερα για το δημογραφικό - Μόλις 66.532 γεννήσεις είχαμε το 2025 εκ των οποίων μόνο τα 40.000 ήταν ελληνόπουλα

Κοινωνία
Κοινωνία: Φωτιά στο εργοστάσιο Βιολάντα: Σοκ στο πανελλήνιο – 5 νεκρές εργαζόμενες – Πήγαν για το νυχτοκάματο και δεν επέστρεψαν ποτέ

Φωτιά στο εργοστάσιο Βιολάντα: Σοκ στο πανελλήνιο – 5 νεκρές εργαζόμενες – Πήγαν για το νυχτοκάματο και δεν επέστρεψαν ποτέ

Μεροκάματα θανάτου στην Ελλάδα του 2026 - Οι νεκροί θα ήταν περισσότεροι αν δεν είχε γίνει κοπή της βασιλόπιτας το προηγούμενο βράδυ

Κοινωνία
ExtraTime: Αποθεώθηκε ο Μίλτος Πασχαλίδης στην πρεμιέρα του, στον Σταυρό του Νότου

Αποθεώθηκε ο Μίλτος Πασχαλίδης στην πρεμιέρα του, στον Σταυρό του Νότου

Εφεξής τα Σαββατοκύριακα ξέρουμε που θα ανταμώνουμε, που θα γέρνουμε όταν αναλογιζόμαστε «τις κακές συνήθεις» και όταν θέλουμε, σηκώνοντας το ποτήρι ψηλά, να τραγουδήσουμε με την ψυχή μας το «Αγύριστο κεφάλι».

ExtraTime
ExtraTime: Κυριάκος Μητσοτάκης: πόσο κοστίζει το τζάκετ που φορούσε στο χιονοδρομικό κέντρο στα Καλάβρυτα

Κυριάκος Μητσοτάκης: πόσο κοστίζει το τζάκετ που φορούσε στο χιονοδρομικό κέντρο στα Καλάβρυτα

Το τεχνικό τζάκετ που φορούσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στα Καλάβρυτα δεν είναι απλό μπουφάν σκι και η τιμή του το επιβεβαιώνει

ExtraTime