Τι ήταν η δίαιτα της Βορμς του Σπάιερ και του Άουγκσμπουργκ
Οι δίαιτες της Βορμς του Σπάιερ και του Άουγκσμπουργκ δεν είχαν καμία σχέση με διατροφή αλλά με αποφάσεις που διέλυσαν τη θρησκευτική ενότητα της Ευρώπης
Η λέξη δίαιτα σήμερα παραπέμπει σχεδόν αποκλειστικά στο φαγητό. Τον 16ο αιώνα όμως σήμαινε κάτι εντελώς διαφορετικό. Ήταν ο όρος που χρησιμοποιούσαν οι λόγιοι για να περιγράψουν τις μεγάλες πολιτικές συνελεύσεις της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας όπου λαμβάνονταν αποφάσεις που επηρέαζαν ολόκληρη την Ευρώπη.
Οι δίαιτες δεν ήταν απλές συναντήσεις. Συμμετείχαν ο αυτοκράτορας, πρίγκιπες, εκκλησιαστικοί άρχοντες και εκπρόσωποι πόλεων. Εκεί ρυθμίζονταν θέματα εξουσίας, πίστης, πολέμου και νομιμότητας. Σε μια εποχή χωρίς εθνικά κράτη με τη σημερινή έννοια, αυτές οι συνελεύσεις λειτουργούσαν σαν κεντρικός μηχανισμός διακυβέρνησης.
Η Δίαιτα της Βορμς το 1521 έμεινε στην ιστορία επειδή έφερε τον Μαρτίνο Λούθηρο πρόσωπο με πρόσωπο με τον αυτοκράτορα Κάρολο Ε. Ο Λούθηρος κλήθηκε να ανακαλέσει τα γραπτά του που αμφισβητούσαν την εξουσία της Καθολικής Εκκλησίας. Η άρνησή του ήταν καθαρή και δημόσια. Μετά τη Βορμς εκδόθηκε διάταγμα που τον έθετε εκτός νόμου. Θεωρητικά μπορούσε να συλληφθεί από οποιονδήποτε. Στην πράξη όμως αρκετοί Γερμανοί ηγεμόνες τον προστάτευσαν. Έτσι η σύγκρουση δεν έκλεισε αλλά βάθυνε και η θρησκευτική ρήξη πήρε μόνιμο χαρακτήρα.
Όταν η αυτοκρατορία προσπάθησε να κερδίσει χρόνο
Η Δίαιτα του Σπάιερ έγινε σε δύο φάσεις και δείχνει τη σύγχυση της εποχής. Το 1526 αποφασίστηκε προσωρινά ότι κάθε ηγεμόνας μπορούσε να ρυθμίζει τα θρησκευτικά ζητήματα της περιοχής του μέχρι να συγκληθεί γενική σύνοδος. Ήταν μια προσπάθεια να κρατηθούν οι ισορροπίες.
Τρία χρόνια αργότερα όμως η δεύτερη δίαιτα του Σπάιερ ανέτρεψε αυτή την ανοχή. Οι αποφάσεις σκλήρυναν και περιόρισαν την ελευθερία των προτεσταντικών ηγεμόνων. Από αυτή την αντίδραση γεννήθηκε και ο όρος προτεστάντες, ως πολιτική και θρησκευτική στάση αντίστασης.
Η Δίαιτα του Άουγκσμπουργκ το 1530 ήταν η πιο οργανωμένη προσπάθεια συμβιβασμού. Εκεί παρουσιάστηκε η Ομολογία της Πίστης του Άουγκσμπουργκ, ένα κείμενο που εξηγούσε αναλυτικά τι πίστευαν οι Λουθηρανοί και πού διέφεραν από την Καθολική Εκκλησία.
Ο συμβιβασμός δεν επιτεύχθηκε. Παρ’ όλα αυτά, η δίαιτα αυτή κατέγραψε για πρώτη φορά επίσημα τον θρησκευτικό διχασμό. Η αυτοκρατορία αναγκάστηκε να αποδεχθεί ότι η ενότητα της πίστης είχε χαθεί οριστικά και ότι το ζήτημα δεν θα λυνόταν με διατάγματα.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
