Τι ήταν οι Οθωμανικές Μοίρες Αεροπορίας που δεν πρόλαβαν να ρίξουν ούτε μία βόμβα;

Πριν ακόμα σχηματιστεί οργανωμένος ελληνικός στρατός με δικά του αεροσκάφη, οι Οθωμανοί είχαν ήδη ξεκινήσει να πειραματίζονται με τα πρώτα αεροπορικά τμήματα. Στις αρχές του 20ού αιώνα, με διαταγές από τον ίδιο τον σουλτάνο, άρχισαν να συλλέγονται πληροφορίες για κάθε τι που πετούσε πάνω από τα πεδία των μαχών. Ό,τι καινούργιο εμφανιζόταν στην Ευρώπη, αναφερόταν απευθείας στο παλάτι.

Το 1909, ένα κίτρινο μπαλόνι φτάνει στην Κωνσταντινούπολη. Το αποκαλούν «Οθωμανικό Μπαλόνι» και το φουσκώνουν στην πλατεία μπροστά από την Τάξιμ. Η πρώτη πτήση του καταλήγει στην άλλη μεριά του Βοσπόρου, στην Üsküdar. Είναι η στιγμή που γεννιέται η ιδέα του οθωμανικού στρατιωτικού αέρα.

Λίγα χρόνια μετά, ο Μαχμούτ Σεβκέτ Πασάς ιδρύει την πρώτη «Αεροπορική Επιτροπή», με δύο γαλλικά αεροπλάνα. Τα πρώτα ονόματα που θα αναλάβουν να τα πετάξουν είναι ο Φεσά Μπέης και ο Γιουσούφ Κενάν. Στέλνονται στη Γαλλία για εκπαίδευση, με σκοπό να επιστρέψουν και να συγκροτήσουν μια πραγματική αεροπορική δύναμη. Και το κάνουν.

Το 1912, οι Οθωμανοί αποκτούν τις πρώτες μαχητικές τους μονάδες: τις «Ταγιιαρέ Μπελίκλερι» – Μοίρες Αεροπορίας. Την ίδια χρονιά, ξεσπά ο Α΄ Βαλκανικός. Ο στρατός προσπαθεί να χρησιμοποιήσει τα Bleriot, Deperdussin και άλλους τύπους αεροσκαφών σε αναγνωρίσεις και σποραδικές επιθέσεις, χωρίς όμως συνοχή ή στρατηγική ενιαία διοίκηση. Τα αεροπλάνα είναι λίγα, και ο πιλότος ακόμα λιγότεροι.

Τον Φεβρουάριο του 1914, σε μια προσπάθεια εντυπωσιασμού, δύο οθωμανικά αεροσκάφη ξεκινούν πτήση από την Κωνσταντινούπολη με προορισμό την Αίγυπτο. Το ταξίδι είναι γεμάτο στάσεις: Εσκί Σεχίρ, Κόνια, Άδανα, Χαλέπι, Βηρυτός, Δαμασκός, Ιερουσαλήμ. Το πλήρωμα δεν φτάνει ποτέ. Το πρώτο αεροπλάνο πέφτει στη Γαλιλαία. Οι πιλότοι σκοτώνονται. Ήταν οι πρώτοι νεκροί της οθωμανικής στρατιωτικής αεροπορίας. Ήρωες άγνωστοι, αλλά πραγματικοί.

Στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Οθωμανικές Μοίρες λειτουργούν υπό άτυπο συντονισμό. Κάποια αεροπλάνα φτάνουν λαθραία από τη Γερμανία, άλλα είναι λάφυρα από πεδία μαχών. Οι επιχειρήσεις είναι ασυντόνιστες, και η οργάνωση παραμένει στοιχειώδης. Παρά ταύτα, υπήρξαν στιγμές που Οθωμανοί πιλότοι εντυπωσίασαν για το θάρρος και τις πρωτοβουλίες τους.

Το 1918, λίγο πριν τελειώσει ο πόλεμος, γίνεται απόπειρα να οργανωθεί Γενική Επιθεώρηση Πολεμικής Αεροπορίας. Είναι όμως αργά. Με την Ανακωχή του Μούδρου, η Οθωμανική Αεροπορία διαλύεται. Τα αεροσκάφη ήταν τότε μόλις 80. Οι πιλότοι λιγότεροι από 100.

Η προσπάθεια ξεκίνησε με όραμα, αερόστατα και γαλλικά φτερά. Τελείωσε με ήττες, συντριβές και την κατάρρευση μιας αυτοκρατορίας. Οι Οθωμανικές Μοίρες Αεροπορίας δεν έγιναν ποτέ κανονική αεροπορική δύναμη, αλλά σημάδεψαν την αρχή ενός αιώνα όπου ο πόλεμος θα παιζόταν και στον αέρα.