Τη λέμε θεά του έρωτα. Στη Σπάρτη της φόρεσαν πανοπλία και την έκαναν θεά του πολέμου.
Ήταν η θεά του έρωτα. Στη Σπάρτη της φόρεσαν πανοπλία και την έκαναν θεά του πολέμου. Η Αφροδίτη Αρεία ήταν κάτι που λίγοι φαντάζονται.
Όλοι τη φαντάζονται γυμνή, ξαπλωμένη σε κοχύλια, με περιστέρια και ροδοπέταλα. Στη Σπάρτη όμως, η Αφροδίτη δεν είχε καμία σχέση με αυτά. Εκεί δεν ήταν θεά του έρωτα. Ήταν θεά του πολέμου. Και δεν ήταν ένα λογοπαίγνιο. Ήταν πραγματική πίστη, με ναό, άγαλμα και ιερό. Η Αφροδίτη Αρεία. Οπλισμένη. Περικεφαλαία, δόρυ, ασπίδα. Μια θεά που έμοιαζε περισσότερο με τον Άρη παρά με την Αφροδίτη που ξέρουμε.
Οι Σπαρτιάτες δεν ήθελαν θεές που κλαίνε ή αγαπούν. Ήθελαν θεές που πολεμούν. Και την Αφροδίτη την έκαναν δική τους. Δεν την απέρριψαν. Τη μεταμόρφωσαν. Πήραν τη θεά της ηδονής και της έδωσαν μορφή στρατηγού. Την έβαλαν δίπλα στους πολεμιστές, στο στρατόπεδο. Της έδωσαν όπλα και εξουσία. Και την τιμούσαν όχι για τη σαγήνη της, αλλά για τη δύναμή της να προστατεύει, να εμπνέει θάρρος, να καθοδηγεί στη μάχη.
Το όνομά της ήταν «Αφροδίτη Αρεία». Το επίθετο «Αρεία» προέρχεται από τον θεό Άρη. Στην αρχαία Ελλάδα, το επίθετο καθορίζει τον ρόλο. Άλλη είναι η Πάνδημος, άλλη η Ουρανία, άλλη η Μητέρα. Η «Αρεία» ήταν μια Αφροδίτη που φορούσε πολεμική στολή. Υπήρχε ναός της κοντά στη Σπάρτη, σε στρατιωτική περιοχή, και σύμφωνα με κάποιες αναφορές, το άγαλμά της κρατούσε δόρυ και φορούσε θώρακα. Ήταν θηλυκή, αλλά όχι τρυφερή. Ήταν έντονα γυναικεία, αλλά με αρρενωπή δύναμη.
Ίσως οι Σπαρτιάτες είδαν στην Αφροδίτη τη δύναμη της γυναικείας παρουσίας όπως την ήξεραν στην πόλη τους. Εκεί οι γυναίκες δεν ήταν παθητικές. Ήταν ισχυρές, ανεξάρτητες, ασκούνταν, είχαν λόγο, έλεγχαν περιουσίες. Ίσως η Αφροδίτη Αρεία να ήταν ένας τρόπος να τιμήσουν αυτή τη σπαρτιάτικη θηλυκότητα. Όχι σαγηνευτική, αλλά τρομερή. Όχι ρομαντική, αλλά αρχηγική.
Σε κάποιες άλλες πόλεις υπήρχε και η «Αρμαφόρα Αφροδίτη». Μια παρόμοια εκδοχή. Αλλά μόνο στη Σπάρτη φαίνεται να τιμήθηκε τόσο ξεκάθαρα ως πολεμίστρια. Η ίδια θεά, δύο εντελώς διαφορετικές μορφές. Στη μία πλευρά του κόσμου: γυναίκα της απόλαυσης. Στην άλλη: γυναίκα του πολέμου.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
