Τι σχέση έχει ο μπακλαβάς με τον πλακούντα της αρχαιότητας;
Πριν τον μπακλαβά, υπήρχε ο πλακούντας. Ένα αρχαίο γλύκισμα που μοιάζει εκπληκτικά με το σημερινό πιο γνωστό γλυκό των Βαλκανίων.
Ο μπακλαβάς είναι από τα πιο γνωστά γλυκά σε Ελλάδα, Τουρκία, Μέση Ανατολή και Βαλκάνια. Αυτό που δεν ξέρουν πολλοί είναι ότι έχει πιθανόν πρόγονο ένα γλύκισμα με εντελώς αλλόκοτο όνομα: πλακούντας.
Στην αρχαιότητα, πλακούντα δεν έλεγαν μόνο το όργανο του σώματος, αλλά και ένα παραδοσιακό γλυκό με στρώσεις από φύλλα ζύμης, μέλι, τυρί και φύλλα δάφνης. Η λέξη προέρχεται από το «πλακόεις», που σημαίνει πλατύς. Έμοιαζε με πίτα σε στρώσεις και θυμίζει έντονα τον τρόπο που φτιάχνεται ο μπακλαβάς.
Οι αρχαίοι Έλληνες και οι Ρωμαίοι έφτιαχναν τον πλακούντα για ειδικές περιστάσεις. Είχε πολλές στρώσεις ζύμης, πασπαλισμένες με μέλι και γέμιση από τυρί, κάτι σαν τις σύγχρονες γλυκές πίτες. Το όνομα ακούγεται αστείο σήμερα, αλλά τότε ήταν κάτι εξαιρετικά συνηθισμένο.
Με το πέρασμα των αιώνων, οι λαοί της Ανατολής άρχισαν να βάζουν ξηρούς καρπούς, μπαχαρικά και πολύ λεπτά φύλλα. Έτσι γεννήθηκε αυτό που σήμερα λέμε μπακλαβά. Η συνταγή άλλαξε, αλλά η λογική των στρώσεων και του γλυκού μελιού έμεινε ίδια.
Άρα ναι. Ο μπακλαβάς μπορεί να έχει τις ρίζες του σε ένα αρχαίο ρωμαϊκό γλύκισμα με το όνομα πλακούντας. Κι αυτό, όσο αστείο κι αν ακούγεται, δεν είναι καθόλου απίθανο.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
