Το μπέρδεμα που έγινε με τα γονίδιά μας και το Excel της Microsoft
Η αληθινή ιστορία πίσω από το μπέρδεμα ανθρώπινων γονιδίων λόγω της αυτόματης μετατροπής του Excel
Ας το πάρουμε από την αρχή και πολύ απλά. Οι επιστήμονες, όταν δουλεύουν με γονίδια, κρατάνε λίστες. Ονόματα γονιδίων, αριθμοί, σημειώσεις. Για να τα βάλουν σε μια τάξη, χρησιμοποιούν πίνακες. Και σχεδόν όλοι ανοίγουν αυτούς τους πίνακες στο Excel.
Μέχρι εδώ, τίποτα περίεργο.
Το πρόβλημα ξεκινάει από τα ονόματα. Κάποια ανθρώπινα γονίδια λέγονται SEPT1, MARCH1, DEC1. Είναι απλώς ονόματα που τους έδωσαν οι επιστήμονες εδώ και χρόνια. Δεν σημαίνουν Σεπτέμβριο, Μάρτιο ή Δεκέμβριο. Είναι κανονικά γονίδια μέσα στο ανθρώπινο DNA.
Το Excel όμως δεν το ξέρει αυτό.
Όταν λοιπόν έβλεπε SEPT1, το καταλάβαινε σαν ημερομηνία. Το άλλαζε μόνο του σε Sep 1. Το MARCH1 γινόταν Mar 1. Το DEC1 γινόταν Dec 1. Χωρίς ειδοποίηση. Χωρίς να ρωτήσει κανέναν. Απλώς το έκανε.
Το χειρότερο είναι ότι το αρχείο έδειχνε μια χαρά. Αν δεν κοίταζες πολύ προσεκτικά, δεν καταλάβαινες ότι κάτι άλλαξε. Και οι περισσότεροι δεν το κοίταζαν.
Τα αρχεία αυτά μετά δεν έμεναν στον υπολογιστή ενός ανθρώπου. Ανέβαιναν σε επιστημονικά άρθρα. Τα κατέβαζαν άλλοι ερευνητές. Τα άνοιγαν ξανά στο Excel. Και το λάθος συνεχιζόταν, ξανά και ξανά.
Όταν κατάλαβαν τι είχε γίνει
Κάποια στιγμή άρχισαν να φαίνονται παράξενα πράγματα. Γονίδια που έλειπαν από λίστες. Ονόματα που δεν ταίριαζαν. Άλλα που εμφανίζονταν σαν ημερομηνίες. Όταν το έψαξαν σοβαρά, κατάλαβαν ότι το πρόβλημα δεν ήταν μικρό. Υπήρχε σε πάρα πολλές δημοσιευμένες μελέτες.
Και τότε έγινε κάτι απρόσμενο.
Αντί να πουν σε όλο τον κόσμο να σταματήσει να χρησιμοποιεί Excel, αποφάσισαν να αλλάξουν τα ονόματα των γονιδίων. Επίσημα. Σε παγκόσμιο επίπεδο. Το SEPT1 έγινε SEPTIN1. Το MARCH1 έγινε MARCHF1. Πρόσθεσαν γράμματα για να μην μοιάζουν πια με ημερομηνίες.
Το ίδιο το DNA δεν άλλαξε καθόλου. Τα γονίδια είναι τα ίδια. Οι λειτουργίες τους είναι οι ίδιες. Άλλαξε μόνο ο τρόπος που τα γράφουμε στα αρχεία και στα papers.
Με απλά λόγια, δεν μπέρδεψε κανείς το DNA μας. Μπέρδεψε τα ονόματα σε έναν πίνακα. Αλλά αυτό έφτανε για να δημιουργηθεί πρόβλημα σε πραγματική επιστημονική έρευνα.
Και όλη αυτή η ιστορία ξεκίνησε από κάτι που όλοι θεωρούμε αθώο. Ένα πρόγραμμα που έχουμε σχεδόν όλοι στον υπολογιστή μας.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
