Το κτήνος που δίδαξε στους Ναζί πώς να σκοτώνουν πιο γρήγορα
Πριν στηθούν οι φούρνοι του Άουσβιτς, εκείνος είχε δείξει το δρόμο: Ο Christian Wirth, το κτήνος που έστησε τα πρώτα στρατόπεδα μαζικής δολοφονίας.
Ο Christian Wirth δεν ήταν απλά άλλος ένας αξιωματικός των SS. Ήταν ο άνθρωπος που άνοιξε τον δρόμο για τα στρατόπεδα θανάτου. Πριν ακόμα στηθούν τα κρεματόρια και οι φούρνοι, εκείνος είχε ήδη δείξει ότι το μαζικό έγκλημα μπορούσε να οργανωθεί με βιομηχανική ακρίβεια.
Γεννημένος το 1885, δούλεψε αρχικά ως ξυλουργός και μετά ως αστυνομικός. Έλαβε παράσημο ανδρείας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά όταν ήρθε η ώρα να υπηρετήσει το Τρίτο Ράιχ, έγινε κάτι πολύ χειρότερο: ο άνθρωπος που θα μετέτρεπε το θάνατο σε ψυχρή διαδικασία γραφείου.
Όταν ξεκίνησε το πρόγραμμα ευθανασίας των Ναζί, με στόχο την εξόντωση των ψυχικά ασθενών και ανάπηρων, ο Wirth ήταν από τους πρώτους που το οργάνωσαν. Στο κέντρο ευθανασίας του Μπραντενμπουργκ, επέβλεψε τις πρώτες θανατώσεις με μονοξείδιο του άνθρακα. Ήταν δική του ιδέα να κατασκευαστούν ψεύτικα λουτρά – «ντους» – για να παραπλανούν τα θύματα πριν τα σκοτώσουν.
Στο Μπέλζεκ, όπου στάλθηκε το 1941, έστησε το πρώτο στρατόπεδο εξόντωσης για μαζικές δολοφονίες. Εκεί κέρδισε το προσωνύμιο «ο Άγριος Χριστιανός». Ξυλοκοπούσε προσωπικά κρατούμενους και φρουρούς, πέταγε παιδιά ζωντανά σε λάκκους, επέβλεπε τις εκτελέσεις με σαδιστική ευχαρίστηση.
Στους λίγους μήνες που δούλεψε στο Μπέλζεκ, έστησε ολόκληρο μοντέλο λειτουργίας: γρήγορη μεταφορά, άμεση εξαπάτηση των θυμάτων, ταχύτατη εξόντωση. Όταν οι ανώτεροι του είδαν πόσο «αποτελεσματικός» ήταν, τον έστειλαν να οργανώσει και άλλα στρατόπεδα: Τρεμπλίνκα, Σομπιμπόρ. Παντού άφηνε πίσω του ένα τερατώδες σύστημα: ανθρώπους να πεθαίνουν όχι γιατί «έτσι ήρθαν τα πράγματα», αλλά γιατί κάποιος το είχε οργανώσει μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια.
Το καλοκαίρι του 1943, προήχθη σε SS-Sturmbannführer και στάλθηκε στην Ιταλία για να οργανώσει νέες επιχειρήσεις εξόντωσης. Στην Τεργέστη έστησε ένα ακόμα κρυφό θάλαμο αερίων για να συνεχίσει το έργο του.
Το 1944, στο τέλος της ζωής του, βρέθηκε στη Γιουγκοσλαβία όπου σκοτώθηκε από παρτιζάνους. Ο θάνατός του ήρθε ξαφνικά και ίσως πολύ πιο ήσυχα από αυτό που άξιζε σε κάποιον που δίδαξε στους Ναζί πώς να κάνουν τη γενοκτονία καθημερινή πράξη.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
