Το μεσημεριανό στα σχολεία της Γαλλίας είχε κρασί για τα παιδιά. Ναι, κρασί.
Μπορεί σήμερα να ακούγεται εξωφρενικό, αλλά μέχρι το 1956 τα γαλλικά σχολεία σέρβιραν κρασί στα παιδιά για το μεσημεριανό τους.
Οι περισσότεροι θα το θεωρούσαν σενάριο από ταινία ή κακόγουστο αστείο. Όμως στη Γαλλία, μέχρι και το 1956, τα παιδιά στα σχολεία μπορούσαν να πίνουν κρασί μαζί με το μεσημεριανό τους φαγητό. Κόκκινο, ροζέ ή λευκό, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα και την περιοχή, το κρασί θεωρούνταν μέρος της καθημερινής διατροφής, ακόμη και για μαθητές του δημοτικού.
Η Γαλλία, ως παραδοσιακή οινοπαραγωγική χώρα, δεν έβλεπε το κρασί σαν αλκοολούχο ποτό, αλλά σαν βασικό διατροφικό στοιχείο. Σε πολλές περιοχές, το νερό δεν ήταν εύκολα προσβάσιμο ή ασφαλές για κατανάλωση, ενώ το κρασί -λόγω της περιεκτικότητάς του σε αλκοόλ– θεωρούνταν ασφαλέστερη και πιο θρεπτική επιλογή. Έτσι, οι γονείς έδιναν στα παιδιά τους ένα μικρό μπουκάλι κρασί για το σχολείο, ή το κρασί προσφερόταν στο κυλικείο.
Το μέτρο ήταν εντελώς νόμιμο και ενταγμένο στην κουλτούρα. Ορισμένα σχολεία όριζαν και ελάχιστη ηλικία για την κατανάλωση κρασιού – γύρω στα 14 – ενώ άλλα επέτρεπαν την ήπια κατανάλωση και σε μικρότερα παιδιά, συχνά αραιωμένη με νερό. Κανείς δεν φαινόταν να ενοχλείται από το γεγονός ότι το κρασί, που στις περισσότερες χώρες απαγορεύεται αυστηρά για ανηλίκους, αποτελούσε σχεδόν σχολική υποχρέωση στη Γαλλία.
Όλα αυτά άρχισαν να αλλάζουν τη δεκαετία του ’50, όταν επιστήμονες, γιατροί και κοινωνικοί λειτουργοί άρχισαν να συσχετίζουν την πρώιμη κατανάλωση αλκοόλ με εθισμό, μαθησιακές δυσκολίες και βίαιη συμπεριφορά. Το 1956, η κυβέρνηση αποφάσισε να βάλει φρένο στην πρακτική και εξέδωσε νόμο που απαγόρευε την κατανάλωση κρασιού από μαθητές δημοτικών σχολείων. Σταδιακά, η απαγόρευση επεκτάθηκε και στους εφήβους.
Ακόμα κι έτσι, η αντίδραση πολλών Γάλλων ήταν έντονη. Πολλοί γονείς θεωρούσαν την απαγόρευση «παρέμβαση στην παράδοση» και έβλεπαν το κρασί ως αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας της χώρας. Κάποιοι συνέχισαν να δίνουν στα παιδιά τους κρασί στο παγούρι, θεωρώντας πως ένα ποτηράκι την ημέρα «δεν βλάπτει».
Η ιστορία αυτή θυμίζει ότι οι πολιτισμικές αντιλήψεις γύρω από το φαγητό και το ποτό δεν είναι καθολικές. Εκεί που άλλοι βλέπουν κίνδυνο, κάποιοι βλέπουν παράδοση. Και παρόλο που σήμερα μοιάζει αδιανόητο να δίνεις κρασί σε ένα 10χρονο, κάποτε αυτό θεωρούνταν… καλό για την υγεία.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
