Το μόνο μουσικό όργανο που έχει καταδικαστεί για όπλο πολέμου
Ήταν η μόνη φορά στην ιστορία που ένα μουσικό όργανο καταδικάστηκε ως όπλο πολέμου. Οι πίπιζες δεν θεωρήθηκαν ποτέ απλώς ήχος – αλλά κίνηση μάχης.
Ήταν το 1746, λίγο μετά τη μάχη του Culloden, όταν ο James Reid, ένας Σκωτσέζος των Highland clans, βρέθηκε κατηγορούμενος από τους Βρετανούς όχι μόνο επειδή πολέμησε ενάντια στο στέμμα, αλλά και επειδή έπαιζε πίπιζες. Στη δίκη του, το δικαστήριο έκρινε ότι οι bagpipes δεν ήταν μουσικό όργανο. Ήταν πολεμικό όπλο. Και γι’ αυτό καταδικάστηκε.
Οι πίπιζες, στον σκωτσέζικο πόλεμο, δεν κρατούσαν ρυθμό για γλέντι. Σήμαιναν επίθεση. Ήταν οι κραυγές μάχης, ήχος που διέταζε τα σώματα να ορμήσουν. Οι άντρες έπεφταν με τις σπάθες, αλλά ξεκινούσαν με τις πίπιζες. Ενέπνεαν το ηθικό και τρομοκρατούσαν τον εχθρό. Έτσι είπαν και οι δικαστές. «Όπου εμφανίζονταν πίπιζες, ακολουθούσε στρατός.»
Οι στρατιωτικές μπάντες αργότερα γέμισαν με τυμπανιστές και τρομπέτες, αλλά στον 18ο αιώνα, ο παίκτης πίπιζας είχε θέση αξιωματικού. Ήταν το πρώτο που ακουγόταν στο πεδίο μάχης και το τελευταίο που σώπαινε. Στη μάχη του Waterloo, ακόμη και στη Γαλλία του Ναπολέοντα, ο ήχος τους σήμαινε πως έρχονται οι Highlanders.
Κανένα άλλο μουσικό όργανο στην ιστορία δεν θεωρήθηκε επισήμως όπλο. Όχι ρητορικά. Νομικά. Το δικαστήριο θεώρησε πως οι πίπιζες δεν ήταν ψυχαγωγία, ήταν πρόκληση πολέμου. Και ο James Reid εκτελέστηκε, όχι γιατί σκότωσε. Αλλά γιατί έπαιξε μουσική στον πόλεμο.
Από τότε, οι πίπιζες έγιναν σύμβολο της σκωτσέζικης αντίστασης και ταυτότητας. Στα μάτια της βρετανικής εξουσίας, όμως, ήταν πάντα κάτι πιο επικίνδυνο. Ένα όργανο που μπορούσε να ξεσηκώσει έναν λαό. Και να τον οδηγήσει στη μάχη.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
