Το πασίγνωστο γλυκό που παλιά λεγόταν κακά

Σήμερα το σβήνεις με κεράκια και γεμίζεις το τραπέζι. Το λες “κέικ” και το θεωρείς κάτι αγγλικό, κάτι σχεδόν σύγχρονο. Κι όμως, η λέξη “cake” έχει ρίζες που πάνε πίσω στους Βίκινγκς. Και τότε δεν λεγόταν ούτε cake, ούτε κέικ. Λεγόταν “kaka”. Κυριολεκτικά.

Το “kaka” ήταν λέξη της παλαιάς σκανδιναβικής, μιας γλώσσας που μιλούσαν οι Νορμανδοί, οι Δανοί και όλοι εκείνοι οι σκληροί άντρες που κατέβαιναν με τσεκούρια στις ακτές της Αγγλίας τον 9ο και 10ο αιώνα. Όπου άφηναν βάρκες και φωτιές, άφηναν και λέξεις. Και μία από αυτές ήταν η “kaka” — η πρόγονος του σημερινού “cake”.

Η λέξη πέρασε στα παλαιά αγγλικά από τις περιοχές που είχαν δεχτεί βορειοευρωπαϊκή επιρροή. Κάπου μεταξύ μαχών και πλιατσικιών, κάποιος έψησε και κάτι γλυκό. Η “kaka” επιβίωσε, αλλά σταδιακά άλλαξε μορφή και προφορά, ώσπου η Αγγλία του 13ου αιώνα έλεγε πια “cake”, αντί για “loaf” ή “bread” που χρησιμοποιούσαν οι Αγγλοσάξονες για να περιγράψουν παρόμοια παρασκευάσματα.

Η λέξη ξεχώρισε γιατί υπονοούσε γλύκα, πλούτο, πολυτέλεια. Το “cake” δεν ήταν καθημερινό ψωμί. Ήταν πιο βαρύ, πιο βουτυράτο, πιο «γιορτινό». Με τον καιρό συνδέθηκε με γιορτές, γενέθλια, γάμους — αλλά το όνομά του παρέμεινε βίαια βόρειο. Δεν έχει καμία γαλλική φινέτσα ούτε λατινική καταγωγή. Είναι λέξη των επιδρομέων, που ζυμώθηκε στον άνεμο της Βόρειας Θάλασσας.

Η ειρωνεία είναι ότι σε πολλές γλώσσες, όπως τα ελληνικά ή τα ιταλικά, η φωνητική της λέξης “kaka” θυμίζει… κάτι πολύ λιγότερο νόστιμο. Κι όμως, αυτή η λέξη έγινε παγκόσμιο σύμβολο γλυκού. Στην ουσία, κάθε φορά που λες “cake”, επικαλείσαι μια νορδική ρίζα γεμάτη ιστορία, πολεμική μνήμη και άγρια γεύση.

Οπότε την επόμενη φορά που θα σου προσφέρουν κέικ σοκολάτα, θυμήσου: τρώγεται υπέροχα, αλλά παλιά το έλεγαν “kaka”.