Το πιο παράξενο χαμένο έθνος της Ευρώπης βρέθηκε σε αφρικανικό νησί
Δεν είχαν ιστορία, δεν είχαν γραφή, δεν είχαν πλοία. Κι όμως κάποτε ταξίδεψαν ως εκεί.
Ζούσαν σε σπηλιές, φορούσαν δέρματα και δεν είχαν ιδέα πώς να φτιάξουν βάρκα. Κι όμως, κάποτε πρέπει να ταξίδεψαν ως εκεί με πλοίο. Οι πρώτοι Ευρωπαίοι που πάτησαν στις Κανάριες Νήσους δεν πίστευαν στα μάτια τους. Δεν ήταν μαύροι, όπως θα περίμενε κανείς για μια περιοχή τόσο κοντά στη Σαχάρα. Ήταν λευκοί, κοκκινομάλληδες και με γαλανά μάτια. Και το ακόμα πιο ανεξήγητο; Δεν θυμόντουσαν τίποτα για το πώς βρέθηκαν εκεί.
Τους ονόμασαν Γκουάντσε. Ήταν οι ιθαγενείς των Καναρίων Νήσων πριν την ισπανική κατάκτηση. Έμοιαζαν απομεινάρια άλλης εποχής. Δεν είχαν πλοία, δεν είχαν γραφή, δεν είχαν έγγραφα ή ιστορία. Ζούσαν σαν σε λίθινη εποχή, με εργαλεία από πέτρα, κυνήγι, πρωτόγονη κοινωνική οργάνωση και ταφικά έθιμα. Κι όμως, DNA από μουμιοποιημένα σώματα απέδειξε ότι προέρχονταν από Βερβερικούς λαούς της Βόρειας Αφρικής. Επομένως, κάπου στο παρελθόν, κάποιος τους μετέφερε με πλοίο. Και μετά… όλα χάθηκαν.
Πιστεύεται ότι οι πρόγονοί τους έφτασαν εκεί μετά την ερημοποίηση του Σαχάρα, γύρω στο 6000 π.Χ. Ίσως να ήταν κάποιο παρακλάδι των λεγόμενων “Λαών του Όρους Άτλαντα” ή “Λαών του Μα”, όπως τους ανέφερε ο Ηρόδοτος. Από αυτούς, άλλοι κατευθύνθηκαν προς τον Νείλο και έγιναν πρόγονοι των αρχαίων Αιγυπτίων, και άλλοι ίσως πέρασαν προς τα δυτικά, προς τα Κανάρια. Αν είχαν κάποτε πολιτισμό, εκείνος διαλύθηκε στη λήθη.
Η γλώσσα τους δεν έμοιαζε με καμία άλλη της περιοχής. Μερικά σύμβολα σε σπηλιές δείχνουν ότι ίσως ήξεραν να γράφουν. Αλλά μέχρι τον 14ο αιώνα, όταν έφτασαν οι πρώτοι Ευρωπαίοι, δεν είχαν καμία μνήμη γραφής. Δεν ήξεραν τι είναι το πλοίο, αν και μάλλον είχαν έρθει με τέτοιο. Δεν ήξεραν τι είναι ο τροχός. Ο φόβος τους για τη θάλασσα ήταν τέτοιος που θεωρούσαν τα πλοία “τέρατα”.
Όταν ο Ιταλός εξερευνητής Lanzarotto Malocello έφτασε στην περιοχή το 1312, βρήκε έναν πληθυσμό που δεν είχε καμία σχέση με τις προσδοκίες του. Λευκοί ιθαγενείς στην Αφρική, που δεν είχαν επαφή με τον υπόλοιπο κόσμο και δεν ήξεραν να εξηγήσουν το παρελθόν τους. Μέσα σε δύο αιώνες, οι Ισπανοί κατέλαβαν τα νησιά, εκχριστιάνισαν και ενσωμάτωσαν τον πληθυσμό. Οι Γκουάντσε χάθηκαν από την ιστορία – τουλάχιστον εξωτερικά.
Σήμερα, σύγχρονες γενετικές μελέτες δείχνουν ότι οι απόγονοί τους ζουν ακόμα στα Κανάρια. Ορισμένοι έχουν ίδια γονίδια με τις μουμιοποιημένες σορούς που βρέθηκαν σε σπηλιές. Το μυστήριο παραμένει: Ποιοι ακριβώς ήταν αυτοί οι άνθρωποι; Τι έχασαν στη μνήμη τους; Και γιατί δεν άφησαν πίσω τους τίποτα άλλο παρά μόνο ερωτηματικά;