Το τηλεοπτικό κανάλι που προσπάθησε να κάνει πραξικόπημα για να το δείξει στην τηλεόραση σαν ρεπορτάζ

Το 1966, οι τηλεοπτικές ειδήσεις στην Αμερική ετοιμάζονταν να γράψουν ιστορία. Όχι για το θάρρος τους απέναντι στην εξουσία, ούτε για κάποια αποκάλυψη υπέρ του πολίτη. Αλλά γιατί, για πρώτη και μοναδική φορά, ένα μεγάλο κανάλι αποφάσισε να στηρίξει οικονομικά και οργανωτικά ένα… πραξικόπημα. Στόχος ήταν να καταρρεύσει η κυβέρνηση της Αϊτής και το γεγονός να καταγραφεί αποκλειστικά από τις κάμερές του.

Η χώρα βρισκόταν τότε στα χέρια του Φρανσουά Ντουβαλιέ, γνωστού ως «Papa Doc». Δικτατορική φυσιογνωμία, με μυστικιστικό προφίλ, στρατό από παραστρατιωτικούς και υποψίες για συνεργασία με μαύρη μαγεία. Ήταν το ιδανικό κακό για την αμερικανική τηλεόραση. Και κάποιοι παραγωγοί του CBS News είδαν την ευκαιρία όχι απλώς να κάνουν ρεπορτάζ, αλλά να προκαλέσουν το ίδιο το γεγονός.

Μέλη της δημοσιογραφικής ομάδας ήρθαν σε επαφή με εξόριστους Κουβανούς και Αϊτινούς αντάρτες, τους οποίους βοήθησαν να σχεδιάσουν μια στρατιωτική απόβαση στις ακτές της Αϊτής. Τους έδωσαν εξοπλισμό, πλοιάρια και—το σημαντικότερο—κάμερες. Το σχέδιο ήταν να φτάσουν στη χώρα, να προκαλέσουν αναταραχή, να πυροδοτήσουν την πτώση του καθεστώτος και να μεταδοθεί το πραξικόπημα στην prime time.

Πριν ξεκινήσει η αποστολή, όμως, το FBI είχε ήδη μάθει τα πάντα. Οι συμμετέχοντες συνελήφθησαν στη Φλόριντα για παραβίαση του Neutrality Act, του νόμου που απαγορεύει σε Αμερικανούς πολίτες να οργανώνουν στρατιωτικές επιχειρήσεις σε ξένα κράτη. Το CBS σώθηκε από μεγάλο σκάνδαλο λόγω της χαμηλής δημοσιότητας και της απουσίας πλάνων. Όμως η αλήθεια διέρρευσε. Όχι από κάποιο σκάνδαλο τύπου Wikileaks, αλλά μέσα από παρατηρητικούς δημοσιογράφους που δεν συμμετείχαν στην επιχείρηση.

Ο παραγωγός Robert Taber, ο οποίος είχε προηγουμένως γυρίσει φιλοεπαναστατικά ντοκιμαντέρ για την Κούβα, φαίνεται πως ήταν ο εγκέφαλος της αποτυχημένης επιχείρησης. Πίστευε πως οι δημοσιογράφοι έπρεπε να παρεμβαίνουν στην Ιστορία. Και το CBS, σε μια εποχή χωρίς διαφάνεια και εσωτερικούς ελέγχους, δεν τον σταμάτησε.

Η υπόθεση αποσιωπήθηκε. Το πραξικόπημα-τηλεοπτικό σόου έμεινε στη σκιά, σαν ένα φάντασμα ηθικής αποτυχίας για το επάγγελμα της ενημέρωσης. Κανείς δεν τιμωρήθηκε, αλλά η ιστορία καταγράφηκε. Και το 1966 έγινε η χρονιά που η δημοσιογραφία δεν απλώς παρακολουθούσε τον κόσμο. Προσπάθησε να τον αλλάξει, με εκρηκτικό τρόπο.