Το Βατικανό κατηγορήθηκε ότι βοήθησε ναζί να ξεφύγουν και ξέπλυνε χρυσό από στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Επέζησαν από τα στρατόπεδα και είδαν τους βασανιστές τους να φεύγουν με σφραγίδα του Βατικανού
Την ώρα που η Ευρώπη θρηνούσε εκατομμύρια νεκρούς και τα στρατόπεδα άνοιγαν τις πύλες τους, κάποιοι έψαχναν τρόπους να εξαφανιστούν. Οι δρόμοι που χρησιμοποίησαν δεν ήταν μόνο στα βουνά. Ήταν μέσα από εκκλησίες, μοναστήρια και διαβατήρια που έφεραν τη σφραγίδα του Βατικανού.
Το σχέδιο είχε όνομα. Το είπαν «Ratlines». Μυστικά δίκτυα διαφυγής για ναζί, συνεργάτες και εγκληματίες πολέμου. Κέντρο τους, η Ρώμη. Και κύρια σημεία: καθολικά μοναστήρια και αποστολές. Από εκεί, με πλαστά χαρτιά, πολλοί διέφυγαν στην Ισπανία, στη Λατινική Αμερική ή στα Αραβικά κράτη. Μεταξύ τους: ο Μένγκελε, ο Άιχμαν, ο Πάβελιτς.
Οι καταγγελίες ξεκίνησαν από πρώην αντιστασιακούς, Σέρβους και Εβραίους που επέζησαν από το καθεστώς της Ουστάσα στην Κροατία. Μίλησαν για τόνους χρυσού και κοσμημάτων, αρπαγμένων από κρατούμενους σε στρατόπεδα όπως το Γιάσενόβατς. Το 1946, ένας πρώην αξιωματικός της Ουστάσα καταγγέλλει ότι ο θησαυρός αυτός έφτασε μέχρι το Βατικανό με φορτηγά και μετά εξαφανίστηκε.
Το 1999, οργανώσεις Σέρβων, Εβραίων και Ρομά κατέθεσαν συλλογική αγωγή κατά του Βατικανού στις ΗΠΑ. Κατηγορούσαν την Τράπεζα του Βατικανού και την καθολική φιλανθρωπική οργάνωση «Franciscan Order» ότι διευκόλυναν τη μεταφορά και το ξέπλυμα του κλεμμένου χρυσού. Έγγραφα από αρχεία της CIA ανέφεραν ποσά που έφταναν τα 200 εκατομμύρια δολάρια.
Σύμφωνα με την αγωγή, το χρυσάφι έλιωσε, μετατράπηκε σε ράβδους και μεταφέρθηκε με τη βοήθεια του Ερυθρού Σταυρού, με ταυτότητες που εξέδιδε το ίδιο το Βατικανό. Ο επίσκοπος Αλοΐς Χούντικερ, γνωστός φιλοναζί, φέρεται να ηγήθηκε του δικτύου στο Collegio Teutonico της Ρώμης. Ήταν ο ίδιος που έγραψε μετά τον πόλεμο: «Η Εκκλησία πρέπει να δείξει έλεος στους Γερμανούς εθνικοσοσιαλιστές».
Οι κατηγορίες αυτές δεν δικάστηκαν ποτέ. Το αμερικανικό δικαστήριο έκρινε ότι δεν είχε δικαιοδοσία για να δικάσει ένα κράτος όπως το Βατικανό. Η υπόθεση μπήκε στο αρχείο, χωρίς να επιβεβαιωθεί ούτε να απορριφθεί επίσημα. Κανείς δεν λογοδότησε. Κανείς δεν απολογήθηκε.