Τον ήθελαν νεκρό και οι Ρώσοι και οι Ναζί. Τελικά τον αποθέωσε η Δύση
Ο Ρώσοι τον αιχμαλώτισαν, οι Ναζί τον έκλεισαν σε στρατόπεδο, και όμως ο Ernst Reuter έγινε ο ήρωας του Βερολίνου που δεν λύγισε ποτέ.
Η πρώτη φορά που έφτασε κοντά στον θάνατο ήταν στα χαρακώματα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Έρνστ Ρόιτερ, νεαρός τότε στρατιώτης του γερμανικού στρατού, πιάστηκε αιχμάλωτος από τους Ρώσους. Κλείστηκε σε στρατόπεδο αιχμαλώτων στη Σιβηρία. Αντί να λιώσει στην παγωνιά, αποφάσισε να μάθει ρωσικά. Κι όταν ήρθε η Ρωσική Επανάσταση, δεν έμεινε στην άκρη: εντάχθηκε στο κόμμα των Μπολσεβίκων.
Το 1919 αναλαμβάνει πρόεδρος μιας μικρής Σοβιετικής Δημοκρατίας στη Βόρεια Ρωσία. Ήταν Γερμανός, χριστιανός και σοσιαλιστής – συνδυασμός εκρηκτικός. Όταν επέστρεψε στη Γερμανία, θεωρήθηκε επικίνδυνος για το πολιτικό κατεστημένο, αλλά ήταν ήδη αργά. Ο λόγος του ήταν μαγνήτης. Ενώθηκε με το SPD και έγινε ένας από τους πιο ικανούς πολιτικούς της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Μεταξύ άλλων, έγινε και πρόεδρος του συστήματος συγκοινωνιών του Βερολίνου.
Όταν οι Ναζί κατέλαβαν την εξουσία, ο Ρόιτερ ήταν ανάμεσα στους πρώτους που συνελήφθησαν. Έμεινε μήνες στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Λίχτενμπουργκ. Δεν λύγισε. Οι Ναζί τον άφησαν ελεύθερο ελπίζοντας πως θα φύγει από τη Γερμανία. Κι έφυγε. Πήγε στην Τουρκία. Εκεί, σε μια εντελώς ξένη χώρα, βρήκε το δεύτερο σπίτι του.
Δίδαξε στο Πανεπιστήμιο της Άγκυρας. Έμαθε τουρκικά. Συνεργάστηκε με τον Ατατούρκ. Έζησε σαν εξόριστος, αλλά ποτέ σαν ηττημένος. Κι όταν τέλειωσε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, επέστρεψε στο κατεστραμμένο Βερολίνο. Η πόλη ήταν κομμένη στα δύο. Οι Ρώσοι από τη μια, οι Δυτικοί από την άλλη. Ο Ρόιτερ μπήκε μπροστά.
Το 1948, στο αποκορύφωμα της κρίσης, ο Ρόιτερ έγινε δήμαρχος της Δυτικής πλευράς. Η Σοβιετική Ένωση είχε αποκλείσει όλες τις οδούς ανεφοδιασμού του Δυτικού Βερολίνου. Κι όμως, ο Ρόιτερ δεν λύγισε. Στάθηκε πάνω στα συντρίμμια και φώναξε: «Ο κόσμος κοιτάζει αυτό το Βερολίνο. Δεν θα μας νικήσετε!» Ήταν η αρχή του θρύλου του.
Οι Δυτικοί διοργάνωσαν τη μεγαλύτερη αερογέφυρα στην ιστορία. Εκατομμύρια τόνους προμηθειών μετέφεραν καθημερινά με αεροπλάνα. Το Βερολίνο δεν λύγισε. Ο Ρόιτερ έγινε το σύμβολο της αντίστασης ενάντια στον Σοβιετικό επεκτατισμό. Το όνομά του έγινε θρύλος. Οι ΗΠΑ και η Βρετανία τον τίμησαν δημόσια. Από αιχμάλωτος των Ρώσων και κρατούμενος των Ναζί, έγινε ο «άνθρωπος της ελευθερίας».
Πέθανε το 1953. Στην κηδεία του στο Βερολίνο παρευρέθηκαν πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι. Η CIA είχε δώσει αναφορά ότι ο θάνατός του ίσως αποσταθεροποιήσει την Ευρώπη. Ακόμα και τότε, τον φοβόντουσαν.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
