Του το κράταγε μανιάτικο και δεν τον άφησε να πάρει το Νόμπελ καμία από τις 9 φορές που ήταν υποψήφιος

Ο Ντμίτρι Μεντελέγιεφ έσκυβε πάνω από τα κιτρινισμένα χαρτιά του, χαμένος στις σκέψεις του. Μπροστά του, οι χημικές ιδιότητες των στοιχείων έμοιαζαν με ένα παζλ που περίμενε να λυθεί. Η ιδέα του για έναν περιοδικό πίνακα δεν ήρθε ως τυχαία έμπνευση, αλλά ως αποτέλεσμα ατελείωτων ωρών μελέτης και αναζήτησης ενός τρόπου να οργανώσει τη χαοτική γνώση της χημείας. Το 1869, παρουσίασε τον πρώτο περιοδικό πίνακα των στοιχείων, ένα επίτευγμα που άλλαξε τη χημεία για πάντα. Προέβλεψε με ακρίβεια την ύπαρξη και τις ιδιότητες στοιχείων που δεν είχαν ακόμα ανακαλυφθεί, κάτι που επιβεβαιώθηκε τα επόμενα χρόνια. Ήταν ένας οραματιστής, ένας άνθρωπος μπροστά από την εποχή του.

Παρά την αδιαμφισβήτητη συνεισφορά του στην επιστήμη, το βραβείο Νόμπελ δεν ήρθε ποτέ. Από το 1901, όταν θεσπίστηκαν τα βραβεία, μέχρι και τον θάνατό του το 1907, ήταν υποψήφιος εννέα φορές για το Νόμπελ Χημείας. Το 1906 έφτασε πιο κοντά από ποτέ. Η Σουηδική Ακαδημία συζητούσε σοβαρά τη βράβευσή του. Φαινόταν σχεδόν βέβαιο πως ο άνθρωπος που άλλαξε τη χημεία θα έπαιρνε την ύψιστη διάκριση. Όμως, δεν έγινε έτσι.

Ο Σβάντε Αρρένιους, ένας διακεκριμένος Σουηδός επιστήμονας και νικητής του Νόμπελ Χημείας το 1903, είχε μεγάλη επιρροή στην Επιτροπή των Βραβείων. Ο Αρρένιους δεν ξέχασε ποτέ την κριτική που είχε ασκήσει ο Μεντελέγιεφ στις θεωρίες του. Οι δυο τους είχαν συγκρουστεί έντονα για ζητήματα χημείας, και η αντιπαλότητά τους δεν είχε σβήσει. Ο Αρρένιους ήταν αποφασισμένος να εμποδίσει τη βράβευσή του.

Η απόφαση της Επιτροπής ανατράπηκε. Το βραβείο του 1906 απονεμήθηκε στον Ανρί Μουασάν για την απομόνωση του φθορίου, ενώ το όνομα του Μεντελέγιεφ δεν αναφέρθηκε ξανά. Εκείνος δεν διαμαρτυρήθηκε. Δεν έγραψε τίποτα για την αδικία που είχε υποστεί. Ήξερε ότι η επιστήμη δεν είναι θέμα μεταλλίων και διακρίσεων, αλλά έργου που μένει.

Ο Μεντελέγιεφ πέθανε ένα χρόνο αργότερα, το 1907, χωρίς να έχει λάβει ποτέ το Νόμπελ. Ο περιοδικός πίνακας του, όμως, έγινε η βάση της σύγχρονης χημείας. Το όνομά του γράφτηκε στα βιβλία, όχι ως νικητής ενός βραβείου, αλλά ως ο άνθρωπος που έδωσε στη χημεία τη λογική που της έλειπε.