Τους έστελναν παιχνίδια Monopoly αλλά μέσα είχε λεφτά, πυξίδα και χάρτη για να αποδράσουν. Έτσι έσωσαν αιχμαλώτους πολέμου
Ήταν απλώς ένα επιτραπέζιο. Ή τουλάχιστον έτσι νόμιζαν οι Γερμανοί. Μέσα όμως, κρυβόταν η ελευθερία.
Κάθε παιχνίδι είχε τα ζάρια του, τα πιόνια του, τους σιδηροδρόμους, τα ενοίκια και τις κάρτες. Ήταν το τέλειο δώρο για έναν αιχμάλωτο πολέμου. Ένα δώρο ακίνδυνο, αθώο, διασκεδαστικό. Όμως πίσω από τις κάρτες “Είσαι ομορφότερος παίχτης του παιχνιδιού” κρυβόταν κάτι πολύ πιο πολύτιμο: ο δρόμος προς την ελευθερία.
Στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η βρετανική Μυστική Υπηρεσία Πληροφοριών (MI9) συνεργάστηκε με την εταιρεία Waddingtons, που κατασκεύαζε τα βρετανικά Monopoly. Τους ανέθεσε να δημιουργήσουν ειδικές εκδόσεις του παιχνιδιού, προορισμένες για να αποσταλούν σε αιχμαλώτους πολέμου που βρίσκονταν σε ναζιστικά στρατόπεδα. Κάθε κουτί ήταν μια βόμβα με ρολόι—όχι για να σκοτώσει, αλλά για να ελευθερώσει.
Σε αυτά τα “πειραγμένα” Monopoly, κάτω από το ταμπλό υπήρχε μεταξωτός χάρτης περιοχών γύρω από τα στρατόπεδα. Η επιλογή του μεταξιού δεν ήταν τυχαία—δεν έσκιζε, δεν έπαιρνε υγρασία και δεν έκανε θόρυβο. Ανάμεσα στα χαρτονομίσματα του παιχνιδιού υπήρχαν αληθινά γερμανικά, ελβετικά ή γαλλικά χαρτονομίσματα. Σε ειδικά σκαλισμένα πιόνια, υπήρχαν κρυμμένες μικροσκοπικές πυξίδες και μικρά μεταλλικά εργαλεία.
Τα κουτιά αποστέλλονταν με ψεύτικες φιλανθρωπικές οργανώσεις ή μέσω του Ερυθρού Σταυρού και έφταναν στους αιχμαλώτους ως αβλαβή πακέτα ψυχαγωγίας. Το σχέδιο ήταν τόσο καλά οργανωμένο που ούτε οι περισσότεροι Βρετανοί στρατιώτες δεν γνώριζαν την ύπαρξή του. Τους είχαν δοθεί όμως οδηγίες: “Αν λάβεις ένα Monopoly και η ένδειξη πάνω στο ταμπλό είναι με κουκκίδες στο ‘Free Parking’, τότε κοίτα καλύτερα.”
Οι αποδράσεις που έγιναν χάρη σε αυτό το σχέδιο ποτέ δεν καταγράφηκαν επισήμως από τις μυστικές υπηρεσίες. Όμως είναι βέβαιο πως πολλοί αιχμάλωτοι κατάφεραν να διαφύγουν με τις πληροφορίες και τα εργαλεία που είχαν κρυφτεί μέσα σε ένα επιτραπέζιο. Η ίδια η ύπαρξη του σχεδίου παρέμεινε απόρρητη για δεκαετίες, μέχρι που αποχαρακτηρίστηκε μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.
Ήταν ένα παιχνίδι. Ήταν ένα όπλο. Και ήταν ένα σχέδιο τόσο τολμηρό, που θα ταίριαζε μόνο σε κάποιον που πίστευε ακράδαντα πως ο εχθρός δεν κερδίζει ποτέ όταν παίζει με τους κανόνες σου.
Γρηγόρης Κεντητός
Γράφω για πράγματα που με συναρπάζουν, αλλά φροντίζω πάντα να τα ερευνώ σαν να τα μελετούσα για πρώτη φορά. Αναζητώ τη σύνδεση ανάμεσα στο χθες και το σήμερα, το ανθρώπινο μέσα στο ακαδημαϊκό, και τη γνώση που μπορεί να μεταφερθεί με τρόπο απλό, ακριβή και ζωντανό. Είτε πρόκειται για έναν αρχαίο πόλεμο είτε για ένα φαινόμενο της εποχής μας, στηρίζομαι πάντα σε πρωτογενές υλικό, πραγματικές πηγές και σοβαρή τεκμηρίωση. Θέλω κάθε κείμενο να αξίζει τον χρόνο του αναγνώστη — και τον δικό μου.
για άμεση κι έγκυρη ενημέρωση.
